CAPÇALERA2: Entèsta drecha, convergéncia occitana-fixa

Jornalet, gaseta occitana d'informacions

Dimècres, 18 d'octòbre

Domergue Sumien · Questions de lenga occitana

Diluns, 24.7.2017 03h00

La “forma majoritària” e la question de l’occitan urban


Comentaris 58 comentaris    
Dolent Fluix Bo Molt bo Fabulós (7 vòtes)
carregant En cargament


Una invocacion frequenta
 
Es frequent d’ausir, dins lei debats de l’occitanisme, qu’una forma lingüistica seriá legitima perque seriá “majoritària”. Lei que cèrcan una caucion scientifica per afirmar aquò se referisson a l’Atlas linguistique de la France (ALF), ais atlàs lingüistics regionaus e a de diccionaris d’escala larga coma Lo Tresaur dau Felibritge (TDF) de Mistral e lo Französisches Etymologisches Wörterbuch (FEW)[1]...
 
De segur, es legitim de voler conéisser la reparticion d’una forma dins l’espaci. Es perfiechament normau de consultar leis atlàs lingüistics, lo TDF o lo FEW... E o fau ieu coma tot lo mond.
 
 
La densitat de la populacion
 
Pasmens la simpla reparticion dins l’espaci sufís pas per decretar qu’una forma es “majoritària”. L’usatge majoritari depend tanben de la densitat de la populacion occitanofòna dins l’espaci.
 
Se prenèm en còmpte solament lei zònas ruralas —çò qu’es ja un biais discutible— la densitat de la populacion vària fòrça dins l’espaci. Un atlàs lingüistic amb de ponchs d’enquista repartits de maniera omogenèa dins l’espaci amaga lo fach que leis occitanofòns tradicionaus èran ben pus nombrós, per exemple, en Bassa Provença, en Limanha clarmontesa o vèrs la bassa Garona que non pas sus lei replanats dau Massís Centrau o dins leis autei vaus pirenencas...
 
 
L’usatge de l’occitan dins lei vilas
 
Ara, se tenèm còmpte dei zònas urbanas, lei concentracions de la populacion occitanofòna vàrian mai encara. “Lei zònas urbanas??? Mai lei locutors primaris de l’occitan se tròban sustot a la campanha”, çò me respondràn d’unei. E ben, sabètz, aquò’s pas tan simple...
 
Lei donadas basicas sus la reparticion geografica dei formas de l’occitan se reculhiguèron entre 1897 e 1900 gràcias a l’Atlas linguistique de la France (ALF). Òr, au temps d’aqueleis enquistas, se parlava encara fòrça l’occitan dins lei vilas. Certanei ponchs d’enquista de l’ALF se situan dins de vilas ben pobladas en 1900 coma Lemòtges, Alès, Biàrritz, Ieras, la Ciutat, Mentan e Tièrn (e mai i podèm ajustar Bordèu se tenèm còmpte dau ponch d’enquista de Peçac, dins la metropòli gascona).
 
I aviá ja una pression dau francés, de segur, dins aquelei vilas. Mai l’occitan i gardava encara un usatge fòrt vèrs 1900. De testimoniatges innombrables o pròvan.
 
Lo recensament francés de 1906, just après leis enquistas de l’ALF, indica que la part de la populacion urbana èra d’un 42,1%. Es una donada per tot l’estat francés mai fornís una idèa aproximativa dau gra d’urbanizacion en Occitània a l’epòca. Òr la mesa en minoritat de l’occitan urban, fàcia au francés, se produguèt una generacion puei, dins leis ans 1920-1930.
 
Lei cartas de l’ALF, donc, pòdon jamai provar de maniera absoluda qu’una forma es “majoritària” dins la populacion occitanofòna reala de 1900.
 
 
Urbanizacion dau país e reculada tardiva de l’occitan urban
 
A partir deis ans 1930, la majoritat de la populacion de l’estat francés visquèt dins lei vilas. La populacion occitana coneguèt lo basculament urban, probable, vèrs aquela epòca. Es tanben dins leis ans 1920-30 que la lenga abituala dei vilas d’Occitània devenguèt mai sovent lo francés que l’occitan. Totun aquò èra un moment de bascula, donc i aviá encara una concentracion non negligibla d’occitanofòns dins lei vilas dins l’Entre Doas Guèrras. Lei testimoniatges istorics o pròvan. Segon lei recèrcas de Glaudi Barsotti, dins leis ans 1920-30, a Marselha, òm trobava encara un public que seguissiá de pèças de music-hall en occitan.
 
 
La ruralizacion de l’occitan es recenta
 
Uei lo jorn, en aqueste començament de sègle XXI, es incontestable que lei darriers occitanofòns primaris se tròban mai dins lei campanhas e que rèstan quasi pas dins lei vilas. L’argument d’una “forma majoritària” se basant solament sus l’espaci rurau se poiriá admetre donc, eventualament, per lo periòde ultrarecent de la fin dau sègle XX e dau començament dau sègle XXI. Mai es pas un argument acceptable quand òm se basa sus lei donadas anterioras ais ans 1930 ont l’occitan urban èra encara massís.
 
 
L’urbanizacion de çò que restarà de l’occitan
 
Es probable qu’arribarem dins quauquei decennis a una situacion ont lei neolocutors seràn mai nombrós que lei locutors primaris. E alora lei parlants de l’occitan se trobaràn en immensa majoritat dins lei vilas, coma l’ensemble de la populacion.
 

Remarca — Un estudi de Fabrici Bernissan estima qu’arribam ja a una tala situacion mai me sembla qu’es exagerat, coma o ai ja explicat dins Jornalet lo 8.7.2013. En tot cas aquela situacion, s’es pas encara reala uei, vendrà pron lèu.
 
La seleccion dei formas de l’occitan estandard es un trabalh ja ben avançat mai inacabat. Un occitan estandard es necessari per ocupar de foncions estendudas de comunicacion mai, tanben, per donar de basas solidas ai neolocutors. Lo critèri de la “forma majoritària”, per seleccionar una forma estandard, es totjorn estat relatiu. E ara comprenèm qu’es de mai en mai incertan. Vòli pas refusar aqueu critèri mas se cau ben avisar qu’es impossible de mesurar un usatge “majoritari” de maniera assegurada.
 
En mai d’aquò, d’autrei critèris de seleccion existisson per construire un estandard coma la diasistematicitat (lo rebat dei diferents dialèctes), la tradicion culta, la regularitat, la simplicitat, etc.
 
Precisi que de lengas estandards pus solidas coma l’anglés, lo catalan, l’italian, lo chèc o l’alemand se son fixadas sens se preocupar gaire de la reparticion espaciala “majoritària” dei formas dins lei campanhas.
 
La vision tròp ruralista e lo refús dau mond urban, fin finala, crèan un occitan artificiau qu’a jamai existit. L’occitan dei campanhas, òc. Mai l’occitan dei vilas, òc tanben.
 
 
_____________
[1] Französisches Etymologisches Wörterbuch significa “diccionari etimologic francés”. Maugrat son títol illogic, aquela òbra monumentala dona fòrça informacions sus l’occitan.
 
 
 




abonar los amics de Jornalet
 



publicitat



Comentaris

2 d'agost 09.52h

#56 sem d'acordi!
Soi/siái nòu-vengut al Jornalet, que la revista de premsa me relexicaliza, e que las opinions me fan sos ar.
Me pensi a l'encòp una identitat globala e locala, cevenòl dins la latinitat e ciutadan del monde.
Me soi fargat un "zoom" , un zóm mental e lenguistic.

Per quant a l'occitan, fa besonh de navegar al biais de Google Earth.
M'agradi de zómar en anar-tornar e de me fargar lo meu parlar passa-pertot.
Aquò's lo trabalh de l'usatge, qu'i cal s'ajudar desper se.

Pe... Legir la seguida


Valora aquest comentari:   votar positiu 1   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

1 d'agost 20.42h

#56 Correccions : "collectivAment", "lo monde faràn lurS", "gaire vos seguiràn PAS". Errors d'inatencion costumièiras dinc un tèste de lòng compausar e tot d'una venguda amai. Ne'n seguetz pas fachats, legeires :-)


Valora aquest comentari:   votar positiu 0   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

1 d'agost 20.22h

#55 Remarcas bien enteressantas. Avètz lo coratge de compausar una vraia respònsa, vos aumens. Las respònsas cortas, liscas, generalas o dau fons trebolet s'adreiçant a un public non-especializat per la maja part, aquò se ditz "raidar" o "s'esbinhar", coma voldretz. Erosament que mon metge es pus coratjós e professionau quand ieu li pause una question emportenta sus ma santat !
Personalament, fariá bòn que certans prenguèsson lo temps de redigir mai d'articles de fons que non pas tant... Legir la seguida


Valora aquest comentari:   votar positiu 0   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

1 d'agost 14.44h

Emai la coloracion mai o mens "locala" dels articles e comentaris, las diferencias se conoisson pas tant qu'aquò, quand on legís lo fons. I a doncas una unitat certana e una certana estandardisacion.
Al parlar, es a pus prèp parièr, amb la practica, mès un pauc plus mal d'entènde.
I a doncas una rèire-lenga darrièr tot aquò, una virtualitat.

Del meu punt de vist, i a doas causas:
- lo còr dels parlars de cada jorn, amb una erosion variable.
Resta a determinar l'erosion minimala que d... Legir la seguida


Valora aquest comentari:   votar positiu 1   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

31 de julh 11.58h

#50 ..."encoratjam l'estudi scientific dei parlars locaus". Objècts d'estudi desencarnats o objècts de rescòntres e de consultas ? Los collectaires, los etnològues, n'avèm agut rescontrat sus lo terrenh. Pas gaire, pas pro, mès n'i a agut e n'i a encara un pauquenet.
Mès de lenguistas ? Aquò m'es pas jamai estat dich. Ma grand, entre autras personas, me faguèt eiretar de sa lenga, de sas cançons, de son coisinar, de sa medecina amai. Erosament, o trasmete quò a mon monde. Mès sagu... Legir la seguida


Valora aquest comentari:   votar positiu 3   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

31 de julh 10.26h

#46 Le Massime, aprés avoir passé un ezamen clinique suite à un grave assident de trateur, il ira consulter un sycologue. Oh ! Il avait pas fait esprés, le pauvre. Heureusement qu'il a le soutien de son frère, le Vitor. Il viendra le récupérer dirètement à l'hôpital ce soir, à 07 heures ezatement.
Volguetz faire escusa a l'Occitània orientala, que parlam un pauc coma d'italians...
Mès lo portugués ditz bien "unha mestura", non pas "mixtura" o "mextura". L'occitan ditz e escriu "a... Legir la seguida


Valora aquest comentari:   votar positiu 0   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

31 de julh 09.54h

#45 Polida faula. Mès enfin, aquò s'acaba mai "ric rac" que "cric e crac"... :-))
#47 Una lenga, i a pas de n'adocir la musica per lavanhar la mesfisenç adals neotolosans o dals tolosans refolats : chau assumir las causidas que fasèm, non pas aveire paur de ce que sèm e avèm drech d'èstre EN CÒ NÒSTRE. Quò deu petar occitan per las aurelhas !


Valora aquest comentari:   votar positiu 1   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

30 de julh 21.17h

Que sabi e som segur que Domèrgue ei un analiste intelligent, d'autant mes m'estoni que'n arribem a pelejas dera crudas ! Eth Raiòu cevenòl s'amerita respèct ! Benlèu i a agut un mesentenut ?


Valora aquest comentari:   votar positiu 0   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

30 de julh 13.06h

#48 Fa d'annadas que ieu amb d'autrei lingüistas encoratjam l'estudi scientific dei parlars locaus. Fa d'annadas qu'explicam que l'occitan estandard (e pluricentric) es pas l'enemic dei parlars locaus. E dempuei tanteis annadas, i a encara d'ultralocalistas extremistas que fan semblant de comprene pas.


Valora aquest comentari:   votar positiu 2   votar negatiu 3
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

30 de julh 10.51h

#48 qu'è volut escriver "quan escrivem"...e non "esciven", evidentament. ..e qu'auratz corritjat solets.


Valora aquest comentari:   votar positiu 0   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

5 -10 -20 -tots
1
-
2
-
3
-
4
-
5
-
...6 >




Comenta

Lo comentari es estat mandat corrèctament

  Previsualiza

La direccion del Jornalet a lo drech de publicar pas aqueles comentaris que respècten pas las nòrmas basicas d'educacion, civisme e dialòg.
publicitat
BANER2: IEO Label ÒC

Perfil

Categorias

Las mai...


Mai d'articles

Archius




Etiquetas

D'autres articles


Jornalet, gaseta occitana d'informacions