CAPÇALERA2: Entèsta drecha, convergéncia occitana-fixa

Jornalet, gaseta occitana d'informacions

Dimècres, 18 d'octòbre

Domergue Sumien · Questions de lenga occitana

Diluns, 27.3.2017 03h00

Leis obstacles interiors


Comentaris 11 comentaris    
Dolent Fluix Bo Molt bo Fabulós (13 vòtes)
carregant En cargament


Piéger que tot, lo secessionisme lingüistic es la pretension de separar certanei dialèctes de la rèsta de la lenga, sens argument scientific seriós, en inventant lo concèpte messorguier dei “lengas d’òc” au plurau.
© Collectif Prouvènço




Etiquetas
lenga, obstacles interiors, sumien

Lo principau problèma que l’occitan subís ven de l’exterior: es l’avanç dei lengas dominantas (francés, italian e espanhòu).
 
Mai tanben i a d’obstacles interiors que frenan lo desvolopament de l’occitan.
 
Aqueleis obstacles son creats per de gents que pòdon pas imaginar que l’occitan aja una vida normala. Aqueu mond evitan d’agachar lo conflicte principau entre l’occitan e lei lengas dominantas e, coma son de mond alienats, entretenon lei conflictes dedins l’occitan. En luòc de luchar còntra l’omnipreséncia dau francés, de l’italian (dins lei Valadas) e de l’espanhòu (en Aran), se baton còntra de varietats d’occitan, còntra de grops d’occitanistas e, de còps, còntra lo quite concèpte de lenga occitana.
 
Aqueleis obstacles interiors foguèron mens fòrts pendent lei periòdes d’acceleracion e dinamizacion de l’occitanisme que foguèron lo Temps Un (expansion dau Felibritge a la fin dau sègle XIX), lo Temps Dos (expansion de l’occitanisme classic vèrs 1960-75) e lo Temps Tres (renovacion de l’occitanisme dins leis ans 1990-2000).
 
Leis obstacles interiors s’exacèrban pendent lei periòdes de crisi de l’occitanisme: incapacitat dau Felibritge d’aténher seis objectius dins la primiera mitat dau sègle XX (après lo Temps Un); incapacitat de l’occitanisme classic de crear una dinamica sociala entre 1975 e 1990 (après lo Temps Dos); incapacitat de l’occitanisme actuau de resistir fàcia ais atacas novèlas coma la reforma regionala e la baissa dei cors d’occitan (lo Temps Tres es ben finit).
 
Vaicí quauqueis obstacles interiors tipics, virulents, repetitius, banaus, qu’estructuran l’afebliment ciclic de nòstra lenga d’òc.
 
 
L’antinormisme
 
L’antinormisme consistís a refusar la nòrma, a difusar de reformas individualas e a destabilizar l’usatge generau. Dins la crisi de 1975-1990, l’antinormisme s’espandiguèt e l’IEO arrestèt de codificar la lenga tre 1975.
 
Ara, pendent la crisi actuala de l’occitanisme, la mòda es la demolicion dau Conseu de la Lenga Occitana (CLO). Valent a dire: en se laissant menar per de motivacions antinormistas, quauquei non-lingüistas se son mes a presidir de fausseis “acadèmias” e de faus “congrès” que difusan de formas aberrantas, en contradiccion amb la nòrma Alibèrt-CLO.
 
Ges de lenga dinamica dins lo mond coneis pas de taus problèmas.
 
Una lenga resistenta coma lo catalan arriba de far dominar la convergéncia e l’unificacion de la nòrma: la pauc legitima Acadèmia Valenciana de la lenga (AVL) se sent ben obligada d’evitar una rompedura dobèrta amb lo legitim Institut d’Estudis Catalans (IÈC). D’antinòrmas apareisson en catalan (per exemple lei pretendudei normes del Puig) mai son lèu estofadas per un usatge majoritari que recèrca l’unitat. Es tot lo contrari deis antinòrmas occitanas qu’aumentan de mai en mai.
 
Una lenga fòrta coma l’anglés a pas d’acadèmia mai aumens a una pression sociala sus l’usatge qu’impausa una nòrma convergenta e indefugibla a seis usatgiers. L’abséncia d’acadèmia anglesa es remplaçada per de guidas d’estil jornalisticas e per d’editors de diccionaris (Oxford, Webster...) qu’impausan de formas unitàrias. Lei diferéncias entre anglés britanic e anglés american (tyre/tire, colour/color...) son infimas en comparason amb lei divergéncias exponencialas dau pichon espaci occitan.
 
 
L’utralocalisme
 
L’utralocalisme es la crispacion sus un parlar locau e lo refús irracionau de desvolopar un occitan estandard. Fòrça gents tròban naturau de parlar pendent d’oras dei variacions localas d’un mot o d’una pronóncia e oblidan de se concentrar sus la recuperacion de l’usatge sociau de l’occitan.
 
Aquò se pòt pas concebre facilament en anglés, en francés o en italian.
 
 
Lo passadisme
 
Lo passadisme es lo refús dei foncions modèrnas de comunicacion per nòstra lenga. Contunha d’èsser endemic en literatura e en musica occitana (e mai s’es pas sistematic, aürosament).
 
Es un problèma anecdotic dins lei lengas dinamicas e fòrtas.
 
 
L’amatorisme
 
L’amatorisme consistís a negligir la qualitat de la lenga e a difusar una lenga marrida dins l’ensenhament e l’edicion. Rèsta una actitud frequenta dins l’occitanisme e genèra pauc d’indignacion.
 
Au contrari, es una actitud impensabla dins tota granda lenga de comunicacion coma lo francés, l’anglés, l’italian, l’espanhòu o l’alemand. E mai en catalan es una actitud non acceptada: lei campanhas còntra lo “catalan light” fustigan un catalan de bassa qualitat dins certanei mèdias, e totun lo “catalan light” respècta encara lei règlas de basa de la gramatica catalana e de la nòrma de l’IÈC. Se totei leis occitanistas parlèsson un occitan de tan bòna qualitat coma lo “catalan light”, ja seriá un grand progrès.
 
Tanben, l’amatorisme se vei dins la pretension de far de lingüistica sens n’aver la competéncia: es l’espòrt nacionau occitan.
 
 
Lo sectarisme
 
Lo sectarisme entre lei grafias e lei faccions fa pèrdre una energia preciosa. I a de sectarisme tanben dins lei lengas fòrtas, mai es mens autodestructor qu’o es en occitan.
 
 
Lo secessionisme lingüistic
 
Piéger que tot, lo secessionisme lingüistic es la pretension de separar certanei dialèctes de la rèsta de la lenga, sens argument scientific seriós, en inventant lo concèpte messorguier dei “lengas d’òc” au plurau.
 
Es un problèma que se rescòntra tanben dins de lengas pus dinamicas coma lo catalan, es verai. Per exemple, amb lei blavers pseudovalencianistas que se pretendon pas catalans. Lo blaverisme fa mau, o admeti. Mai lo blaverisme rèsta incapable de menaçar seriosament la nòrma de basa dau valencian, que rèsta de fach la meteissa nòrma dins tot l’ensemble catalan.
 

*
 
Per defendre l’occitan eficaçament, per li donar una existéncia normala, es necite de comprene e de marginalizar aquelei comportaments.
 


abonar los amics de Jornalet
 



publicitat



Comentaris

1 de mai 11.58h

Que'ns permet #10


Valora aquest comentari:   votar positiu 0   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

1 de mai 11.58h

Que horneishi qu'en mei, la diversitat que'm permet d'enriquir la noste lenga, d'emberogi'la e de li balha ua rauba mensh francèsa.


Valora aquest comentari:   votar positiu 0   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

1 de mai 11.54h

Adishatz, que'vs mercegi de voler conéisher las arrasons deus auts. Que soi de quauques uns de 'questes puishèus que Domergue a destecats aciu. Mei que mei que soi antinormista, " anti" qu'ei bahida tròp hòrt, que m'estimi mei la diversitat occitana qui'ns sòbra, e qu'en suberviu ua. Se n'estòssi pas lo cas bahida que causirì ua norma. Totun que'm la soi trobada, lavètz perque l'espusir Qu'ei purmèr ua question d'arreconéishença ça'm pa', n'arreconéishi pas la lenga qui presi en l... Legir la seguida


Valora aquest comentari:   votar positiu 1   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

28 de març 10.21h

Los obstacles interiors son dichs.... mas amb'aquò las empachas damoran....
Cossi corregir, o al pus mens demenesir los obstacles interiors ?
Aquò es un trabalh de far d'aviat

Qu'unas aisinas avem per aprener la lenga ?

1- las calandretas
2- l'escòla x oras de cors per setmanas
3- un metòd
4- una tramission familhala que demenesis cada jorn un pauc mai per fin de s'agotar dins lèu, s'es pas ja fach!.
5- cap d'ensenhament en e-learning
6-son pas las institucions que balhan enveja de parla... Legir la seguida


Valora aquest comentari:   votar positiu 0   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

27 de març 21.09h

#6 correccion : ... de totjorn "remandar per lo morre" de l'Autre...


Valora aquest comentari:   votar positiu 0   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

27 de març 20.58h

#5 Aquò's coma per lo monde que badan lo "Front National". Malerosament, se prenèm pas la pena de los escotar eles amai los « antinormiastas », « ultralocalistas », « passadistas », « amatoristas »,
« sectaristas », « secessionistolinguistas », « dogmatistas », « calvinistas », « melenchonistas », eca, sauprem pas jamai las rasons fonsas que los an menats a virar ansin. De totjorn remandar au morre de l'Autre sa causida en la qualificant de caluda, fasèm pas que lo reforti... Legir la seguida


Valora aquest comentari:   votar positiu 8   votar negatiu 2
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

27 de març 18.33h

« Per defendre l’occitan eficaçament, per li donar una existéncia normala, es necite »
1- de crear una institucion seriosa e representativa per crear los grands espleches que mancan : diccionaris (unilingües, bilingües), lexics tematics, gramaticas, enciclopedias… Pel demai, se marginalizaràn solets. Al trabalh los lingüistas !
2- que cadun parle e transmete la lenga (quitament los « antinormiastas », « ultralocalistas », « passadistas », « amatoristas », « se... Legir la seguida


Valora aquest comentari:   votar positiu 18   votar negatiu 4
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

27 de març 13.24h

#1 Ai “oblidat” lo dogmatisme... E tanben ai “oblidat” un molon d’autreis obstacles interiors coma: la manca d’institucions perennas, la mesfisança entre militants e universitaris, la manca de transmission dau saber entre lei generacions, la manca de formacion, la manca de dobertura internacionala, la pseudoprofessionalizacion que perpetua l’amatorisme, etc. La lista es quasi infinida... Avèm d’òbra...


Valora aquest comentari:   votar positiu 10   votar negatiu 5
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

27 de març 11.47h

#2 N’en parlèri un còp èra çò me sembla, mas i aguèt cap de resson…..
Disi que nos cal un libre tecnic, sens los plorinejadís costumièrs, qu’espipissèssa lo desgalhament de la lenga nòstra al fial del temps e a l’encòp l’implentacion franchimanda e d’el francés ençò nòstre.
En gaireben un sègle sem passat d’una lenga occitana que mestrejava dins las corts d’euròpa a un patés de paure paisans : cossi fuguèt possible aquò ? Se faguèt pas solet ? i aguèt una ... Legir la seguida


Valora aquest comentari:   votar positiu 2   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

27 de març 10.41h

Es bon de rapelar qu'i a doas periodas d'eradiccion de las lengas regionalas dins l'istòria de Franca. D'abòrd la batalha militaria: entre 1300 e 1500, totas las régions passeran sos l'autoritat dau rei de Franca. La data es marcada sur una carta dau diccionari de 1980. L'òm parla d'annexion. Quò vòl ben dire qu'i aguet pas de respect per l'autre. La segonda perioda es la batalha secolaria. Sei nascut dins lo Limosin en 1949 e mon pair portava en ilh tres culpabilisacions ; esser paisan ... Legir la seguida


Valora aquest comentari:   votar positiu 5   votar negatiu 2
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

5 -10 -20 -tots
1
-
2 >




Comenta

Lo comentari es estat mandat corrèctament

  Previsualiza

La direccion del Jornalet a lo drech de publicar pas aqueles comentaris que respècten pas las nòrmas basicas d'educacion, civisme e dialòg.
publicitat
BANER2: IEO Label ÒC

Perfil

Categorias

Las mai...


Mai d'articles

Archius




Etiquetas

D'autres articles


Jornalet, gaseta occitana d'informacions