CAPCALERA: la botiga
CAPÇALERA2: AMICS DE JORNALET

Jornalet, gaseta occitana d'informacions

Dissabte, 22 de genièr

Matiàs Gibèrt

Dimècres, 5.1.2022 03h00

Vida e mòrt de Monsur Occitanisme (en esperant la resurreccion)


Comentaris 8 comentaris    
Dolent Fluix Bo Molt bo Fabulós (22 vòtes)
carregant En cargament


Joan Cornellà




Occitània existís de verai? Se demandavan los autors de l’impausanta Histoire de l’Occitanie en 1979. La responsa èra que òc, e l’argument de l’abséncia d’unitat politica istorica dau territòri de “l’espaci occitan” impressionava pas sos autors, per amor que podia tanben fonccionar amb Itàlia (o l’espaci italic?) juscas a 1870 o la Grècia antica (l’espaci ellenic?) fins a Alexandre lo Grand. Of, nos vaquí rassegurats. Amb aquò, la refòrma territoriala francesa de 2016 venguèt confirmar l’existéncia (pasmens parciala) de la pàtria de la lenga de l’amor, que-pel-prumièr-còp-apareis-sus-una-mapa. Dama, e sètz totjorn pas contents, troces de reborsièrs que sètz!
 
Mas se Occitània es una vièlha de mila ans que vòu pas morir, se pòt dire que l’occitanisme es un jovenòme d’un centenat d’annadas, que foguèt somiaire e romantic dins sa prumièira joinessa (entre la mitat dau s. XIX e la dau s. XX), revolucionari e dins son adolescéncia e sa prumièira vida adulta (a partir de la mitat dau s. XX) e ara qu’es dintrat dins un atge pus rasonable, se faguèt mai borgés, reguinha pas a parlar mai francés qu’occitan amb sos cambaradas, e n’i a quitament – direm pas de noms – que, amai que parlan tostemps d’Occitània e d’occitan, se son bastits una carrièira sens poder comunicar correctament dins la lenga si que non en faguent un yaourt miserable qu’illusiona pas que los ignorants e los cècs, o miracle! En un mòt, au jorn d’ uòi, Monsur Occitanisme, passada la febra juvenila de las revolucions en idèia, es sovent plan installat, au prètz d’una cèrta moderacion e d’una participacion au juòc institucionau de la Republica. Solide, d’unes que i a ié fan encara repròchi d’aquò, mas son de mond pas serioses e que de tot biais recebon pas de subvencions, vau te dire, que son tanben fonccionaris de l’estat, alors...
 
Amb aquel tablèu pasmens, se podèm demandar de qué nos planhèm?
 
A, solide, que la lenga s’esvanís. Los darrièrs qu’an aprés l’art de parlar patoés sensa passar per Dico d’òc o lo Tresaur dau Felibritge, per los mai ancians que se vòlon faire passar per d’indians sortits de Fenimore Cooper, son quasi totes mòrts, es la lei de la Natura, e pauc faguèron escòla: la màger part o vouguèron pas e comprenguèron pas que se vouguèsse, vertat que lo patoés èra pas pus necessari dins lo mond mondiau de la modernitat, levat per una excentricitat de classa mejana educada, mas desorientada e vexada de passar per de ploucs als uòlhs dels parigòts, amb son accent a la con, que se fabreguèron, a partir d’aquela matèria mespresada per las valors de las societats industrialas, un mond imaginari, una Tèrra dau Mejan amb son Mordòr e sa Torn Eiffel, un empèri millenari de lenga e de literatura ont, enfin, son los mèstres.
 
De tota manièira 1° la tendéncia istorica e politica contrària èra fòrta, - remonta a la construccion de l’estat francés e se pòt pas subvertir amb quauques bònas volontats e un parelh de diccionaris mau faches 2° la poténcia economica insuperabla, - de tal biais que lo mond entièr viu e morís ara au ritme de la valor industriala, on n’arrête pas le progrès, e 3° las fòrças en plaças per ié resistir absentas o derisòrias - que vau un agropament de poètas epics o bucolics que patesejan fàcia a una maquina a vapor? Demandatz au Poèma dau Rose: enfin, dins “l’espaci (des-)occitan(izat)” lo reau deguèt laissar plaça a l’imaginari e au simbolic, e nòstras “luchas occitanas” tanben, - sus la mar de l’istòria - son totjorn estadas sia imaginàrias, sia simbolicas, e d’apelar dau nom pedant “politicas de l’imaginari” coma lo fan los artistas aquela politica imaginària de l’occitanisme, n’es pas que la confirmacion.
 
D’alhors, a nosautres modèrnes, que nos chau aquel patoés ridicul e que parlam mau, se vivèm totes dins de vilas subrepobladas, globalizadas, multiculturalas e multilengas, ont anam crompar nòstres sushis e nòstra camelòta a Carrefour, Auchan, Leclerc, La Foir’Fouille, Ikea, Gifi, Bricomarché, Bricodépôt, Electrodépôt, Boulanger, Grand Frais, Gemo etc., o s’avèm la canha de nos levar lo matfre, la meteissa sus Ebay, Amazon etc., per puòi ne parlar amb lo mond sus Facebook, Twitter, Telegram, Snapchat, TikTok etc.? I a ben quauques originals —aürosament aquò se limita a “l’espaci occitan d’internet”— a qual nos agrada (n’ère) de faire tot aquò en parlant patoés coma se lo mond existissiá pas, en faguent de twitts, de posts, de likes (en tot respectant la nòrma ortografica), e quitament en escrivent d’articles d’opinion sus un jornau en linha.
 
E dins la vida veraia, se mandam de textòs en patoés (en respectar la nòrma ortografica) mas quand se parlam per carrièira o endacòm mai, quora es autorizat de i anar, uòi aquò ven rare, o fasèm en francés, un pauc coma dins lo metrò de Tolosa, que se las anoncias se fan en patoés, quand i a quicòm d’important de dire, aquò se fai en francés (cau pas butar!).
 
Enfin, m’arrèste aquí que vòle pas desesperar Malhana o Malcosinat.
 
Finissem sus una nòta optimista:
 
L’occitan es mòrt, visca l’occitanisme!
 
 
 
abonar los amics de Jornalet
 
 


 



publicitat
BANNER1 - IEO 09 divendres espaci occitan



Comentaris

6 de genièr 11.20h

#7 Es puslèu realista a mon vejaire, aqueste article, sus la question de la vitalitat de la lenga e del militantisme.


Valora aquest comentari:   votar positiu 7   votar negatiu 7
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

6 de genièr 10.54h

#6 Ben, justament, trobatz pas qu'un article coma aquel "embulla" ren que pel plaser estèrle d'embullar ?


Valora aquest comentari:   votar positiu 10   votar negatiu 5
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

6 de genièr 02.05h

#5 I a pas òrb pièger qu'aquel que vòl pas veire. Per poder luchar, cal primièr quitar las cugas e arrèstar de s'embullar. Apuei, se poirà benlèu salvar la lenga nòstra amb un militantisme esclairat mercé a de ceucles de locutors que la faràn passar amb l'amira de la far respelir un jorn. Per ara, la lenga es al darrièr badalh, non vos en mainatz?


Valora aquest comentari:   votar positiu 9   votar negatiu 11
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

5 de genièr 22.28h

#4 Sembla qu'avètz totjorn pas encapat qu'es a vos solèt que vos adreiçatz. Pas grèu, contunhatz atal s'aquò vos ajuda a viure...


Valora aquest comentari:   votar positiu 14   votar negatiu 10
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

5 de genièr 19.49h

#2 çò positiu es que sètz d'acòrdi amb ieu, coma soi d'acòrdi amb vos !


Valora aquest comentari:   votar positiu 9   votar negatiu 11
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

5 de genièr 17.58h

Passam de la societat dau far e dau pareisser a la societat de l'esser.
Es per aquò qu'i a un vide.
Esser uros; esser en bona santat, espandre lo bonur alentorn de se, es la nòva dòna. Per aquò chau lo respect de se, de l'autre, de l'environament. Es una societat d'amor incondicionala. Chau botar l'amor dins tots los biais de la vita, dins la sciença, la filosofia, la politica, la tecnologia, l'escòla, l'educacion, lo trabalh, la cultura...
Nòstra societat nos a aprengut que l'esser u... Legir la seguida


Valora aquest comentari:   votar positiu 14   votar negatiu 2
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

5 de genièr 16.53h

E un article mai ont l'autor s'adona amb delici al gaug morbid e masoquist de l'auto-flagellacion. Idem qu'un article de l'Obs o de Libé ont un bobo criticaria la bobotalha coma s'el ne fasia pas partida. Quin interès ? L'autor que desfonsa portas alandadas sus portas alandadas en s'imaginant èsser d'una audàcia grandassa en brandissant de luocs comuns tras que coneguts e qu'interessan pas diguns sembla pas se trachar qu'es justament l'exacta caricatura d'aquel Mr Occitània que critica tan... Legir la seguida


Valora aquest comentari:   votar positiu 22   votar negatiu 13
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

5 de genièr 10.07h

De segur, se n'i a que son fonccionaris de l’estat que repròchan aus occitanistes politics de fa lo juòc institucionau de la Republica, aquò se compren : cal pas escupir dins la sopa !!! un foccionari de l'estat, sustot occitanofòn, a vocacion a criticar l'occitanist miltant politic qui el, coma enemic, es pas subvencionat per lo dit estat ! bon angle d'atac : sustot si lo dit marrit occitanist militan politic parla mens plan l'occitan que non pas lo brave sobeiraniste francés occitanof... Legir la seguida


Valora aquest comentari:   votar positiu 12   votar negatiu 6
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

5 -10 -20 -tots
1




Comenta

Lo comentari es estat mandat corrèctament

  Previsualiza

La direccion del Jornalet a lo drech de publicar pas aqueles comentaris que respècten pas las nòrmas basicas d'educacion, civisme e dialòg.

Perfil

Matiàs Gibèrt

Matiàs Gibèrt logo rss

Professor de filosofia (Carcassona), cercaire doctorant a l'Universitat de Tolosa-Joan Jaurés

mai d'informacions

contactar l'autor

Categorias

Las mai...

Mai d'articles

Archius




D'autres articles


Jornalet, gaseta occitana d'informacions