CAPÇALERA: publicitat jornalet
CAPÇALERA2: FAI-TE SOCI

Jornalet, gaseta occitana d'informacions

Diluns, 23 de setembre

Nicolau Rei Bèthvéder

Dimècres, 20.2.2019 03h00

Pas d’Occitània sense l’occitan!


Comentaris 5 comentaris    
Dolent Fluix Bo Molt bo Fabulós (27 vòtes)
carregant En cargament


Discors prononciat a Tolosa lo 17 de febrièr passat a la fin de la manifestacion contra la supression de l'occitan de l'ensenhament public.



Adieusiatz! Soi Nicolau Rei Bèthvéder e parli al nom dels ensenhaires d’occitan acampats dins la FELCO e los CREOs. Vos saludi e mercegi totes, content de véser que uèi sèm 5000, vièlhs, pichons e meninas! Mercé als elegits d’aquela França periferica que son venguts sostenir la lenga de nòstras regions. Son fòrça nombroses tanben los que nos sostenon. Mercegi enfin totas las associacions qu’an apelat a manifestar lo 17 de febrièr de 2019.
 
Precisi que parli al nom de la FELCO e del CREO per defendre l’occitan dins totas las acadèmias e pas sonque per l’acadèmia de Tolosa. L’Occitània per nosautres es de Baiona a Niça.
 
Primièr, vos demandi de plan voler nos desencusar. A calgut organizar aquesta jornada dins l’urgéncia en plan pauc de temps. I a donc d’oblits e d’imperfeccions.
 
Mas aquesta manifestacion es un instint de subrevida, una colèra sana. N’avèm pro d’estar mespresats.
 
Lo Ministre Blanquer, amb lo rectorat de Tolosa, an suprimit los mejans especifics per l’ensenhament de l’occitan dins l’acadèmia. Aquò vòl dire rapidament la liquidacion de l’occitan. Perque una lenga, que s’ensenha pas al sègle XXIen, pòt contunhar de viure? 
 
Conven donc de se clinar sus nòstra istòria recenta, per comprendre l’ataca que vivèm.
 
Pensàvem èsser passats dempuèi, un quarantenat d’annadas, de la vergonha a la fiertat, del mesprètz a la dignitat.
 
Nòstra lenga, autrescòps negada, mespresada mal nomenada en “patés”, interdita d’escòla i aviá trobat, pauc a pauc, dempuèi la famosa lei Deixonne en 1951. 
 
L’occitan a l’escòla, nos l’an pas donat, l’avèm ganhat gràcias a las lutas de l’occitanisme dempuèi 1968. 
 
Foguèt tanben lo coratge de fòrça d’elegits, ajudats par la descentralizacion de las annadas’80, qu’an combatut per l’occitan e donèron qualques grands ministres e rectors. Aital son nascudas las Calandretas e lo bilingüisme francés occitan dins las escòlas publicas. Lo mestièr de professor d’occitan es estat reconegut en 1992 per un CAPES.
 
Mès dempèi l’an passat lo Ministre a programat la destruccion de 40 ans de trabalh. 
 
O fa, en nos disent tanben que tot anarà melhor.
 
L’a fait en se fotent de la constitucion, de las leis e de las convencions. E ça que la l’annada 2019 es la de la diversitat de las lengas per l’UNESCO.
 
Al nivèl nacional la refòrma Blanquer barra las pòrtas dels licèus.
 
La refòrma, s’es pas emendada, demingarà fòrça la plaça, las possibilitats, la valor de l’ensenhament de l’occitan.
 
Creariá tanben, un vertadièr tractament discriminatòri, sense precedent, per rapòrt al Latin-Grec, mentre qu’abans aquel tractament èra comparable…
 
Lo Ministre Blanquer vòl faire tornar viure las lengas mòrtas e tuar l’occitan quand es encara viu. 
 
La refòrma, s’es mantenguda en l’estat, poiriá descoratjar plan d’escolans. Poiràn barrar de corses, faire de falses estalvis, en privant de nombroses escolans d’occitan. Son d’estalvis de farlabica!
 
Lèu-lèu, lo tor de las acadèmias d’Occitània dins lo public!
 
Lemòtges gaireben pas res!
 
Clarmont gaireben pas res!
 
Grenòble gaireben pas res!
 
Niça la Bèla!: 4 licèus sus 10 van barrar los corses per la dintrada que veng.
 
Ais Marselha!: Lo rector ten de paraulas mespresentas contra nòstra lenga d’òc en disent que ja sèm mòrts. Tre la dintrada de 2019, perdràn 8 implantacions sus 22 licèus a causa de la refòrma,
 
Montpelhièr! Lo masèl. 
 
Aquela acadèmia es passada de 56 pòstes d’ensenhants del segond grat, al debut de las annadas 2000, a una 20enat al jorn d’uèi qu’ensenhan realament l’occitan. Aquesta acadèmia es chaplada! 
 
A Bordèu!
 
Los efectius foguèron divisats per dètz dins lo segondari en vint ans. Pas mai que 34 liceans en occitan en Bearn. 
 
Tolosa qui t’a vist e te vei.. 
 
Tolosa, èra la flor, lo país de Cocanha per l’occitan, per rapòrt a las acadèmias sinistradas vesinas. Mas una situacion mens bona que lo breton, lo catalan, lo basc e lo còrse que dispausan de mejans especifics plan superiors… Madama la rectora declarèt, a son arribada, que nòstra acadèmia èra leader…qu’èrem un modèl. Cresèrem que n’èra fièra. En 2018: 170 establiments e 12000 escolans. 
 
L’an que ven qu’aurem? 
 
Perque nos trompem pas, si l’annada que ven liquidan l’occitan en licèu, deman lo serà la facultat. Sens universitat, pas de professors de las escòlas en occitan. Pas de regents, pas d’escòlas bilinguas francés – occitan, Pas de Calandreta!
 
L’occitan concernís pas mai que lo 2% dels escolans de Baiona a Niça, mas aquò es tròp per nòstres governaires a París. En efèit, en 20 ans, en supriment de corses, en recrutant pas pro, lo nombre d’escolans estudiant l’occitan es passat de 200000 a 100000 sus tota la França. Encara un darrièr exemple revelator: Placardizèron e umilièron un professional qu’a totjorn ajudat a la mesa en plaça de las escòlas bilinguas dins l’Òlt. Es una vergonha!
 
Es lo masèl dont parla Francís Cabrel dins la cançon In Extrémis. 
 
Es aquò lo monde que volèm per nòstres filhs? 
 
Qué demanda l’occitanisme qui a retrobat, uèi, son unitat?
 
Sul pic, avèm tres demandas e que son pas de negociar :
 
Volèm de mejans especifics, clarament identificats, per l’ensenhament de l’occitan dins totas las acadèmias de Bordèu a Niça. Pas mai un cors d’occitan deu pas barrar, al contrari ne cal dobrir d’autres. 
 
Volèm l’egalitat de tractament entre las lengas de l’antiquitat e l’occitan. Volèm que lo Ministre Blanquer faga pas mai de diferéncia entre lo Latin-Grèc e l’occitan dins los licèus. Totas las lengas son egalas!
 
— Enfin, volèm una lei per l’occitan! Emmanuel Macron, declarèt a Quimper, lo 21 de junh de 2018: ”Las lengas regionalas tenon lor ròtle dins l’enrasigament que fa la fòrça de las regions. Anem perenizar lor ensenhament” Òsca! Mossur lo president de la Republica: volèm una lei per las lengas regionalas. Una lei respectuosa de la Constitucion mas que sortisca l’occitan de l’ilegalitat e que li permeta d’èsser protegit e favorizat dins son ensenhament! Que volem ua lei entà l’occitan!
 
Nos vòlon crebar, mas gardarem l’occitan! 
 
Pas d’Occitània sense l’occitan!
 
 
 
 
Nicolau Rei Bèthvéder,
presidentt del CREO Tolosa




abonar los amics de Jornalet
 



publicitat
BANER1-2-3: DGPL AN LAFONT



Comentaris

28 de febrièr 16.26h

#2 dous-cents persounos, min de tris-cents coumo que siajo

https://scontent-cdt1-1.xx.fbcdn.net/v/t1.0-9/52889966_779332755756069_7209100819629604864_n.jpg?_nc_cat=101&_nc_ht=scontent-cdt1-1.xx&oh=b1cd0e289660ad44e1f706718204cda3&oe=5CDD9A0F


Valora aquest comentari:   votar positiu 0   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

20 de febrièr 11.33h

#1 Pròva, se ne caliá una, e a l'encontra de çò que pòdon venir escumejar qualques tissoses- e sustot dins "lo jornalet",( amb, probable, la benediccion de qualques afogats irresponsables que, de Montpelhièr a Tolosa, butèron per promòure l'usurpacion del nom d'Occitània), pròva donc que sèm fòrçes, dins aquela Oxitany de farlabica, a aver consciencia de la necessitat d'una lucha pan occitana.
Òsca per vòstre discors, N. Rei- Bèthvéder!


Valora aquest comentari:   votar positiu 12   votar negatiu 1
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

20 de febrièr 11.12h

#2 A la manifestacion, i aviá pas sonque d'ensenhaires!
Solide que i èran plan representats....e urosament.... per que la reivindicacion primièira concernissiá l'ensenhament!
Mas i aviá tanben de joves parents, de dròlles, e de plega-sardas coma ieu, que, sens èsser ensenhaires , nimai parents de dròllons, an plan consciencia que se cal bolegar cada còp que s'agis de defendre la lenga e de mostrar al monde que d'unes e fòrçes encara se pòdon levar per afortir que
"GARDAREM L... Legir la seguida


Valora aquest comentari:   votar positiu 12   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

20 de febrièr 09.57h

La manifestacion de Tolosa era una manifestacion d'ensenhaires. Quò es plan d'aver amassar de 3000 a 5000 personnas mas apres?
Los ensenhaires se son far paurs; anavan perdre de las oras de cors. Se son rassurats; an polgut se mobilisar. Quò es una bona basa. Mas, chau veire pus lonh. L'ensenhaire d'occitan ensenha l'occitan, mas a costat l'ensenhaire d'istòria ensenha l'istòria de lo qu'a ganhat. Los autres ensenhaires ensenhan una tecnica e pauç de monde s'ocupan de çò que tòca a l'Oc... Legir la seguida


Valora aquest comentari:   votar positiu 4   votar negatiu 3
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

20 de febrièr 08.43h

Òsca al Nicolau. Enfin un pauc d'unitat dins l'occitanisme !


Valora aquest comentari:   votar positiu 23   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

5 -10 -20 -tots
1




Comenta

Lo comentari es estat mandat corrèctament

  Previsualiza

La direccion del Jornalet a lo drech de publicar pas aqueles comentaris que respècten pas las nòrmas basicas d'educacion, civisme e dialòg.
publicitat
BANER1-2-3: DGPL AN LAFONT

Perfil

Nicolau Rei Bèthvéder

Nicolau Rei Bèthvéder logo rss

Escrivan, licenciat en sciéncias politicas e professor d’occitan e d’istòria geografia tanben en occitan.

mai d'informacions

contactar l'autor

Mai d'articles

Archius




D'autres articles


Jornalet, gaseta occitana d'informacions