CAPÇALERA: Conselh Generau d'Aran 728x90
CAPÇALERA2: FAI-TE SOCI

Jornalet, gaseta occitana d'informacions

Dimècres, 24 d'abril

Sèrgi Viaule

Dissabte, 7.12.2013 03h00

Socializar la lenga sens esperar mai dels Autres


Comentaris 11 comentaris    
Dolent Fluix Bo Molt bo Fabulós (12 vòtes)
carregant En cargament


Dins l’encastre del festenal Occitània de 2013, s’organisava as Albi, lo dissabte 19 d’octobre, un collòqui. Lo tèma n’èra “Una politica sociolingüistica per l’occitan”. Tant qu’i soi, emai s’es un pauc long, ne balhi lo jostitol: “Recèrca e concepcion d’una politica sociolingüistica en Centroccitània en favor de l’occitan que permete la subrevida e lo desvolopament del seu usatge”. Es una plan bona causa qu’al moment dels festenals occitans se trape de luòcs de reflexions e non pas sonque de temporadas de divertiments e de cultura. Cada an, per l’Estivada de Rodés, son tanben previstes d’espacis de reflexions sus l’anar de la cultura occitana. Es una evidéncia de dire que podem pas obrar sens soscar a çò que fasem. Ataben, de còp en còp, un pichon collòqui nos fa levar lo nas de sul guidon.
 
Sul document que nos foguèt remés lo matin en arribant a-z Albi, aquesta jornada de soscadissa èra presenta atal: “Venètz imaginar un futur per la lenga occitana”. Vòli pas èsser negatiu, nimai cercar lo nas darrèr l’aurelha d’aquel monde, mas se la semantica val encara per quicòm, “imaginar” significa se representar quicòm dins l’abstraccion. Quitament “imaginar” se pòt aparentar a somiar, o tanplan a una passajada dins lo nonrés. Un pauc coma se los organisaires del festenal Occitània nos convidavan a far de ficcion. Pr’aquò, sensat, una politica sociolingüistica es de POLITICA. Pas de literatura! I a un temps per tot e aimi pas de mesclar los genres. Rai!
 
Èran convidats a n’aqueste simpòsi lo quebequés Eric Forgues, qu’es aval director de l’Institut Canadian de Recèrca subre las minoritats Lingüisticas (ICRML); Pierre Klein, un militant de la primièra ora per l’ensenhament de l’alemand en Alsàcia e tanben Filipe Lesgorgas qu’es el administrator de l’Euskal Kultur Erakundea, siá, l’Institut Cultural Basc. Pas que de monde qu’avián a l’encòp una reflexion e una practica d’intervencion dins de situacions de diglossia. Intervenguèron tanben d’occitanistas coma Guilhem Latrubèssa, Conselhièr regional de Centroccitània; Joan-Loís Blenet, President de la Confederacion de las calandretas; e qualques autres encara.
 
Lo collòqui se debanava dins la sala de l’Atanòr. Çò que m’estonèt èra lo pauc de monde present. Vist lo sujècte prepausat e la qualitat dels intervenents, vist tanben la situacion sociolingüistica que patissem, se seriá pogut esperar una mobilisacion pus importanta de las tropas occitanistas. Foguèt pas lo cas. Tal coma se ditz al rugbí: la cambrada èra pas de las espessas. Empachèt pas los trabalhs de se debanar. Aquela sala de l’Atanòr d’Albi, que, se me rebrembi plan, autrescòps l’apelavem lo Gimnasi-Vièlh, la coneissiái. La coneissiái mas fasiá plan temps que i aviái pas butat los artelhs. Es dins aquesta quita sala que los 24 e 25 de novembre de 1990 la seccion despartimentala de l’Institut d’Estudis Occitans d’Albigés organisava un autre collòqui. Aqueste aviá per tèma “Identitat culturala e dinamisme economic”. Anam pas tornar sus un eveniment que marquèt las annadas nòunanta; almens i tornarem pas sul fons.
 
Per contra, tornem-ne, se vos plai, al dissabte 19 d’octobre d’ongan. Quand Filipe Lesgorgas prenguèt la paraula, la primièra causa que deplorèt èra que per un collògui subre la sociolingüistica -que sa tòca primièra èra de soscar a trobar de mejans de desvolopar l’usatge de la lenga- los intervenents occitans que lo precediguèron al micrò se poguèron pas exprimir dins lor lenga. Faguèt cortesament mas fermament remarcar la crudèla e tarribla contradiccion. Mas, de fach, totòm comprenguèt que se tracha pas d’una contradiccion, mas puslèu d’una fauta dels organisators. Lo militant basc faguèt remarcar qu’amb qualques mejans, los occitanofònes se serián pogut exprimir dins lor lenga. Auriá pas bastat que l’emplec d’un sistèma leugièr de traduccion simultanèa en francés per los que comprenián pas l’occitan.
 
Es aquí que dins la sala, totes los qu’aviem participat al collòqui de 1990 nos poguèron pas empachar de notar la regression dins nòstras practicas d’emplec public de la lenga. Per çò qu’a l’epòca, aviem aplejat la sala d’un sistèma de traduccion simultanèa. Me rebrembi d’aver personalament participat a la traduccion de l’occitan al francés. Avem pas lo reflèxe de balhar sa plaça a la lenga nòstra. Nòstra alienacion es tan prigonda que nos balham los mejans per tornar la dignitat que s’amerita a l’occitan. Tanlèu qu’una sola persona dins una amassada d’un centenat sap pas l’occitan, las nònanta autras li cedisson la lenga. Es evidentament catastrofic del punt de vista de la socialisacion de la lenga nòstra. Aquò’s una situacion de faguèt enrabiar mai d’un còp lo Paure Enric Garriga-Trullols. Me rebrembi la repotegada que nos passèt a l’Escòla occitana de la Marjarida quand aquesta èra encara organisada per l’IEO Cantal. Lo jorn de la dobèrtura, lo responsable passèt al francés per çò que i aviá una sola persona que compreniá pas l’occitan. Mas, comble de l’inepcia, coma o faguèt tan justament remarcar lo President del CAOC, aquesta escolana èra venguda justament per un banh lingüistic! Es aquí que residís tota l’absurditat de nòstra incoëréncia.
 
Una meleta completa de traduccion amb 20 cascos, còsta pas que 818,06 èuros. Se pòt aver d’entresenhas sus aqueste sit. Tant que cada associacion occitana aurà pas investit aquela soma derisòriá per fa córre la lenga, se poirà totjorn organisar de collòquis per imaginar/somiar un futur per lenga occitana -coma o nos escalciguèron tan plan los organisators del collòqui d’Albi- qu’aquò salvarà pas l’occitan. Pr’aquò, ara per ara, lenga bravament amenaçada de desaparicion.
 
La causa seriá talament simpla que los Occitans i an pas pensat? I a pr’aquò de temps que ieu o disi. Foguèri quitament excluit d’una associacion per aver relevat e denonciar sas incoëréncias dins sas practicas sociolingüiscas concrètas. Los militants Bretons e Basques fa d’annadas qu’an totes (o pauc se’n manca) una maleta de material de traduccion dins la mala de lor veitura. La sortisson tanlèu que necessari, siaguèsse pas que per un Conselh d’Administracion o una Amassada Generala. Aquel material permet de far publicament clantir la lenga. Permet a la lenga de montar a la tribuna. Emplegat en çò nòstre, lo metòde permetriá als Occitans d’adopcion, a fòrça de l’ausir, de se metre la lenga dins l’aurelha abans de se la metra en boca.
 
Per ne tornar al collòqui d’Albi, se i a pas qu’una causa de reténer tocant a la recèrca e concepcion d’una politica sociolingüistica en favor de l’occitan, aquò’s la remarca preliminària de Filipe Lesgorgas. Tot lo demai serà pas estat que charradissas inutilas se per malaür començavem pas per la debuta. Valent a dire a nos impausar çò d’immediatament possible per una disciplina estricta dins nòstras practicas sociolingüisticas. 



publicitat



Comentaris

14 de decembre 15.18h

Bonjorn Sèrgi,

Çò que denoncias justament es causa viscuda d'en pertot ailàs... Parlar sistematicament francés, ò demandar a un conferencier de parlar francés si que non va "fatigar lo public", clafir son occitan de francismes reïvendicats per "se copar pas deis occitanofòns de naissença" (e non de francismes temporaris per de novelaris, lo temps de lei remplaçar puei per d'occitan vertadier), discutir /barjacar/somiar d'oras e d'oras en redond mai jamai faire, se trobar totjorn ... Legir la seguida


Valora aquest comentari:   votar positiu 2   votar negatiu 2
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

8 de decembre 17.24h

Un còup mai li a d'Occitans en tardança d'una guèrra ! Que vergonha. Alienacion quora nos tenes ! Siam pas lests d'en sortir d'aquela mèrda. E respièch ai autres participants, avèm balhat una pròva suplementària dau noastre flaquitge. Fin finala, avèm cen que s'ameritam.


Valora aquest comentari:   votar positiu 5   votar negatiu 2
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

8 de decembre 11.24h

Quan i a una persona de cent qui compreng pas, entà ne pas se vénder l'anima e joger lo jòc deu mensh cultivat, i a ua solucion qui estoc creada per aquò : l'Esperanto, lenga neutra ed aisida d'aprénguer.
Coma aquò, acabat l'imperialisme lingüistic.
S'apreng en sheis meses.


Valora aquest comentari:   votar positiu 2   votar negatiu 3
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

8 de decembre 10.25h

Quand passarem totes del francés a l'anglés aqui farau gaug de veire totes aqueles franchimands faire lo morre ponchut.


Valora aquest comentari:   votar positiu 5   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

7 de decembre 16.51h

"Moussu Viaule, sets un couyoun " d'aver pas comprés que lo sol mejan per far existir l'occitan en cò nòstre es de ne far en f r a n c é s !
Aquò me rapèla quand trabalhavi amb d'Angleses o d'Estatsunidencs… Ieu e mos collègas coneissiam lo francés e l'anglés e l'associacion èra una ssociacion francesa mas nos demandavan de parlar l'anglés per cortesia cap a nòstres amics anglosaxons que comprenián lo francés generalament mas que volián pas s'emmerdar a cercar lors mots.
Donc ... Legir la seguida


Valora aquest comentari:   votar positiu 8   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

7 de decembre 11.12h

anaM* segur


Valora aquest comentari:   votar positiu 5   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

7 de decembre 11.08h

Ah! Bah vaquí un article de los bons.

Nosautres joves avèm pas aqueste reflèx. Avèm besonh d'ausir e de far viure la lenga. Fa doas setmanas se debanèt a l'Ostal d'Occitània una amassada sus de projèctes associatius, universitaris, etc. a l'entorn de la lenga e de la cultura. I aviá 22 joves (un nombre onorable). Segur i aviá d'estudiants del Miralh, mas pas solament : aperaquí 60%.
Sonque 4 personas parlavan pas l'occitan. Mas se venguèron, es que son interessadas par la lenga!!

... Legir la seguida


Valora aquest comentari:   votar positiu 12   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

7 de decembre 09.49h

Excellenta critica de Sèrgi Viaule sus un certan occitanisme qu'abandona la lenga occitana; e mai, que desvia e escarnís lo concèpte de "sociolingüistica".


Valora aquest comentari:   votar positiu 12   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

7 de decembre 09.32h

Occitània "fara da se"


Valora aquest comentari:   votar positiu 4   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

7 de decembre 08.38h

Cridar en francés que cal defendre l'occitan es plan mai qu'una absurditat: es lo somiu de la conariá


Valora aquest comentari:   votar positiu 14   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

5 -10 -20 -tots
1
-
2 >




Comenta

Lo comentari es estat mandat corrèctament

  Previsualiza

La direccion del Jornalet a lo drech de publicar pas aqueles comentaris que respècten pas las nòrmas basicas d'educacion, civisme e dialòg.
publicitat

Perfil

Sèrgi Viaule

Sèrgi Viaule logo rss

Poeta e prosator, e mai se se definís mai coma legeire que coma escrivan. Foguèt director de la revista 'Occitània' pendent 30 ans. Es ara collaborator de Lo Lugarn, la revista del Partit de la Nacion Occitana (PNO).

mai d'informacions

contactar l'autor

Mai d'articles

Archius




D'autres articles


Jornalet, gaseta occitana d'informacions