CAPÇALERA: publicitat jornalet
CAPÇALERA2: FAI-TE SOCI

Jornalet, gaseta occitana d'informacions

Dimècres, 18 de setembre

Terric Lausa

Dissabte, 7.9.2013 03h00

Rintrada escolara: la moneda confiscada


Comentaris 16 comentaris    
Dolent Fluix Bo Molt bo Fabulós (12 vòtes)
carregant En cargament


Lo Licèu francés de Nòva York




Àudios La moneda confiscada (MP3, 6' 22'')

Escolta audio


Etiquetas
educacion, escòla, lausa, rintrada, rintradaeducacion

Es vengut lo temps de tornar a l’escòla pels joves occitans. Pensi ieu al temps que podiam anar far vendémias ja que la rintrada èra cap al 15 de setembre. Ara la joventut passa pas pus la fin d’estiu per las vinhas. Son assetats entre las parets d’una sala de classa a gaitar lo solelh per las fenèstras. Dison qu’es lo progrès.
 
Lo subjècte preocupant d’aquesta rintrada escolara es lo del finançament de l’ensenhament de la lenga nòstra. Regularament s’ausís, se legís que dins aquel temps de crisi, caldriá pas tròp somiar a un refortiment dels mejans financièrs balhats per l’estat francés als corses d’occitan al motiu de la crisi financièra planetària. Se suggerís que l’occitan e las autras lengas ditas “régionales” deurián donar lor quòta a l’esfòrç economic demandat als franceses. La consequéncia es, per exemple, lo nombre vergonhosament bas dels professors d’occitan recrutats dempuèi qualques annadas. Mas se cal rendre compte que l’argument de la crisi es completament fals. Atal coma son falses totes los arguments financièrs que pòdon servir d’excusas a l’estat francés per non pas desvolopar l’ensenhament occitan. La manca de sòus es una invencion de la politica anti-occitana de l’estat. L’excusa financièra es una messorga d’estat.
 
Se prenem las chifras, l’ensenhament de l’occitan dins lo segondari (colègis e licèus) representa aproximativament l’equivalent de 165 emplecs a temps complet. Lo finançament annal d’aquestes emplecs puja a 7,5 milions d’euros. Aquela soma pòt semblar nauta, mas se la redusèm a la populacion occitana, que compta 16 milions de personas, aquò fa una pression fiscala de 0,47 èuros per abitant, es a dire pas res. Aquestes paucs milions permeton a unes 25 000 escolans de receure un ensenhament de l’occitan de naut o bas tres oras per setmana.
 
Los 481 establiments escolars franceses de l’estrange (malhum de l’A.E.F.E.) son a far la rintrada tanben. D’efièit, l’estat francés possedís o contraròtla tot un malhum d’escòlas francesas suls 5 continents. Aquestas escòlas son presentadas per l’estat coma la fiertat de la politica culturala exteriora e son consideradas per la diplomacia coma un espleit de tria d’aqueste trabalh per la “grandeur de la France”. Me permetrai pas de portar un jutjament sus l’utilitat d’aqueste malhum de colègis, escòlas e licèus dins de païses coma los Estats Units, Argentina, Qatar, Israel, China e ne passi. S’existisson, serà que tenon qualque utilitat politica. Per contra, se gaitam la moneda que l’estat francés dona al sieu malhum d’escòlas exterioras e que lo comparam amb la moneda que dona per l’ensenhament de l’occitan, aquí n’i a per èsser pregondament tustat, macat, nafrat e umiliat.
 
Sens que i aja una obligacion legala o morala d’o far, al solet motiu de la rason d’estat, cada annada, França balha 795 milions d’euros per finançar las siás escòlas exterioras. 795 milions d’euros per escolarizar 306 000 escolans amb 6500 professors expatriats! Per comprendre çò que i a darrièr aquestas chifras, se cal rendre compte qu’aquò es lo budgèt de foncionament annal de dos departaments occitans! Aquò vòl dire que del moment que i a una volontat politica, la moneda se trapa. D’un costat, per far dardalhar l’ensenhament de la lenga francesa sul planèta, l’estat trapa 795 milions e de l’autre per asfixiar l’occitan ne sortís sonque 7,5 milions del fons de la pòcha valent a dire cent còps mens!

A partir d’ongan una nòva lei rend obligatòri de placardar la devisa de la republica francesa sus la faciada de las escòlas: libertat, egalitat, fraternitat.  Las questions que nos podem pausar los occitans en tot legir aqueles tres mots son aquelas: sèm egals nosautres quand la moneda per ensenhar la nòstra lenga es confiscada al profièit de l’exportacion linguistica francesa? Sèm liures nosautres d’obténer una educacion que desaliene los nòstres dròlles? Sèm liures de nos poder exprimir dins nòstra lenga dins cada circonstància de la vida, privada coma publica? E la fraternitat ont es? Recentament una delegacion de professors occitans, anèt a París per ensajar de sensibilizar lo ministre a las insuportablas condicions d’ensenhament de la nòstra lenga. Foguèron recebuts dins un recanton del ministèri per un foncionari lambda que la siá paura cara amagava pas lo sieu fàstic que teniá de perdre son temps amb de provincials. Es aquò la fraternitat?
 
Fa longtemps que l’estat francés a decidit de far crebar la nòstra lenga, d’o far lentament e d’o far en emplegar totes los mejans possibles. Cal pas que la retorica anti-occitana de l’estat francés engane los occitans. Nos an fait lo còp de la lenga de la republica, de la constitucion, de “perqué vos planhètz, gaitatz tot çò qu’avètz”, del conselh constitucional, de las promessas pas tengudas. Ara  nos voldrián far creire que i a pas d’argent per l’occitan quand l’argent raja per anar pagar l’escòla en francés als pichòts escolans de Londres, Nòva York o Beijing! Nos vòlon far sentir colpables de reclamar mai d’ensenhament per l’occitan en periòde de crisi economica quand d’aquel temps las talhas occitanas pagan l’expansionisme linguistic francés. Quin cinisme!
 
Sus aqueste mercat de trufas nos farem pas colhonar. Lèu o tard los occitans refusarem aquesta condemnacion programada e nos confrontarem a la politica occitanicida de l’estat amb la meteissa conviccion e la meteissa fòrça que França emplega contra nosautres. Aquò serà una etapa màger de la reconquèsta sociala de la lenga. Es una question de subrevivéncia. Es una question de justícia e de democracia. Es una question de paratge.



publicitat
BANER1-2-3: DGPL DICTADES



Comentaris

10 de setembre 09.16h

#14

Lo combat per la dignitat de l'occitan seriá pas legitim (es a dire val pas la pena qu'òm desobeïsca) e la lucha contra l'expulsion dels sens-papièrs o seriá?

Polida mentalitat!


Valora aquest comentari:   votar positiu 6   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

9 de setembre 21.31h

#14 Sus çò dels obrièrs e del rapòrt de fòrça, sèm d'a fons d'acòrdi, evidentament. Mas se la lei obliga pas l'administracion a una informacion (que ça que la sembla d'èsser una evidéncia), quina es son utilitat? Compreni pas plan ta comparason amb los sens-papièrs e l'Ocupacion, aquò baila l'impression (falsa, de segur) que dobtas de la legitimitat d'un combat legal per l'occitan e las autras lengas en perilh. Precisament, nòstre combat fa coïncidir completament çò legal e ç... Legir la seguida


Valora aquest comentari:   votar positiu 6   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

9 de setembre 20.08h

A Gerard : pas segur que la lei, coma es redigida, done cap d'obligacion a l'Estat. Segur, nos an fachas de concessions, mas se nos mobilizam pas, tot aquò demorarà de l'òrdre del proclamatòri, aqui tanben
Tot me sembla mai afaire de rapòrt de fòrça que de respièch de la lei.
La question que pausi de contunh es la del rapòrt de fòrças de bastir... e donc dels obrièrs per aquò, e mai dels argumentaris de trobar e de las aliganças de cercar.
Per l'afaire de l'obligacions dels fonci... Legir la seguida


Valora aquest comentari:   votar positiu 0   votar negatiu 5
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

9 de setembre 10.39h

#12 Maria-Joana, çò qu'escriguèri èra pas un repròchi (sabi que la FELCO trabalha fòrça e son accion es indispensabla) mas, per d'eventualas accions avenidoiras, una question juridica a la quala ieu ai pas de responsa clara. Un naut foncionari pòt dire publicament qu'aplicarà pas una lei de l'estat? S'es un abús de poder, que farem? Poiriam sasir de tribunals? Malgrat mas mancanças personalas (soi pas jurista), vos pòdi ajudar, de segur.


Valora aquest comentari:   votar positiu 1   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

9 de setembre 08.15h

Per GJ Barcelo : o torni dire, la FELCO accepta volontièrs los conselhs e aquel de nos servir de l’argumentacion de T. Lausa me sembla un bon conselh.
Per contra, accepta encara mai volontièrs los obrièrs. Sus l’afaire del Rector de Marselha, avèm reagit còp-sec e tu nos dises çò qu’auriá calgut dire en mai…
Sovetam, lo mai lèu possible, trobar mai de mond per bastir nòstres argumentaris, recampar las chifras… Es pro aisit (e o fasèm tanben), de tenir una cronica mesadièr... Legir la seguida


Valora aquest comentari:   votar positiu 1   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

8 de setembre 00.29h

@4
Maria-Joana, ma frasa es au condicionau... ;-) Es çò que voudriam, de segur... Que faire en França amé lei lengas regionalas? Es aquò lo problema... Que cau aumentar lei pòsts de prof d'occitan-lenga d'òc au Capes, solament 4 per session vuèi, d'una lenga estenduda de Bordèu e Niça... Lo cambiament, quora?


Valora aquest comentari:   votar positiu 3   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

7 de setembre 23.04h

#9 Òsca per la reaccion. Pasmens, me sembla que cal dire clarament qu'un naut foncionari, e mai rector, es pas superior a la lei que deu aplicar. Soi pas jurista mas me sembla que tomba aital dins l'illegalitat... Insistissi tanben sus çò de la transmission.


Valora aquest comentari:   votar positiu 2   votar negatiu 2
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

7 de setembre 22.19h

Sus l'afaire del Rector d'Ais, la FELCO a ja reagit : http://www.felco-creo.org/mdoc/detail_fr.php?categ=ministre&id=1463.
E la FELCO serà encara mai activa quand trobarà maites obrièrs...
... e mai s'avèm lo plaser de vèire de mai en mai de joves collègas s'associar a nòstre trabalh,; s'investir dins la bastison dels dorsièrs, dins l'interpellacion dels elegits. E an de meriti d'o faire ... Legir la seguida


Valora aquest comentari:   votar positiu 4   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

7 de setembre 22.04h

#7 Maria-Joana a rason, la demanda d'un ensenhament en Òc es fòrça minoritària dins la societat. Pr'aquò existís - per quant de temps ? - de nogals de familhas prèstas a inscriure sos enfants dins un cursus bilingüe. Caldriá exigir de l'Estat que cada sector escolari prepausèsse una ofèrta de servici public bilingüa per aquel mond, siá una filièira dins una escòla de 10 o 15. Endacòm mai, una iniciacion minimala e generalizada. L'investiment financièr seriá pas tant pesuc per ... Legir la seguida


Valora aquest comentari:   votar positiu 1   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

7 de setembre 19.16h

#4 Ton comentari es senat, Maria-Joana, e precisi que ieu tanben, evidentament, sosteni la FELCO, que o pòt pas tot far, de segur. Pensi que tot ensenhaire d'occitan a d'èsser un militant: i a una problematica pròpria que pòt pas èsser la de l'ensenhament d'una lenga establida (anglés, espanhòl, alemand)...

Coma podèm pas esperar grand causa de l'estat (que, de còps, mesprèsa las leis pròprias, coma lo rector de l'acadèmia d'Ais-Marselha que vòl pas assabentar las familhas de l'e... Legir la seguida


Valora aquest comentari:   votar positiu 5   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

5 -10 -20 -tots
1
-
2 >




Comenta

Lo comentari es estat mandat corrèctament

  Previsualiza

La direccion del Jornalet a lo drech de publicar pas aqueles comentaris que respècten pas las nòrmas basicas d'educacion, civisme e dialòg.
publicitat
BANER2: 468x60 Aran TV

Perfil

Terric Lausa

Terric Lausa logo rss

Faguèt d'estudis d'occitan a l'Universitat de Montpelhièr. Militant occitanista e aimador de la frairança occitano-catalana.

mai d'informacions

contactar l'autor

Las mai...


Mai d'articles

Archius




Etiquetas

D'autres articles


Jornalet, gaseta occitana d'informacions