CAPÇALERA: CONGRÉS AMIC
CAPÇALERA2: FAI-TE SOCI

Jornalet, gaseta occitana d'informacions

Diluns, 14 d'octòbre

Jean-Charles Valadier

Dimècres, 22.4.2015 03h00

Letra obèrta als que pensan que non val la pena de parlar occitan - Version occitana*


Comentaris 19 comentaris    
Dolent Fluix Bo Molt bo Fabulós (11 vòtes)
carregant En cargament


Que non val pas mai la pena de parlar la lenga occitana es una opinion correnta compartida per un grand nombre de femnas e d’òmes onèstes. Mas una femna o un òme sensible a l’amelioracion de nòstra societat pòt cambiar d’opinion se pren consciéncia que lo discors mediatic dominant escond de realitats prigondas e d’enjòcs màgers.
 
Dempuèi mil ans e fins a cent ans i a, tota la populacion subre un territòri al sud de França parlava l’occitan que non se podia i viure sens o compréner. Cinquanta ans i a, èran encara la mitat de la populacion. Atal, es un fait istoric concrèt que i aviá un territori ont l’occitan èra la lenga de cada jorn, tal coma ara o es lo francés subre la part francesa del territòri occitan.
 
Uèi, entre 5 e 15% dels que demòran subre aquel territori (dit Occitània) coneisson la lenga segon las enquèstas d’opinion e d’unes la parlan regularament.
 
Dins la societat europèa multi-culturala, aquela coneissença de l’occitan non pòt èsser considerada coma un replegament, qu’es apondre a sa o sas culturas lo saber de çò qu’es la cultura istorica del territòri ont se viu. Es enriquir lo viure ensemble e la convivéncia de conéisser la cultura e l’istòria occitanas.
 
Parlar occitan non vòl dire far passar los dreits mitics d’un territori ont se parlava l’occitan abans los dreits fondamentals de las personas e la solidaritat. Al contrari, es consolidar lo pluralisme social e politic de la societat, tal coma los dreits de las femnas, dels enfants, dels omosexuals o dels andicapats. Es participar a l’evolucion sociala de la societat en questionant lo modèl paternalista e centralizat dominant.
 
Economicament, parlar l’occitan non còsta pas mai que parlar francés, espanhòl o italian. E mai, es amplificar la capacitat d’innovacion locala, que lo desvolopament economic es sovent ligat a l’innovacion culturala. Ecologicament, parlar la lenga occitana, es pensar global e agir localament.
 
Mas alara, perqué l’occitan non es pas mai la lenga correnta del territòri. Una part de la respòsta passa per l’evolucion la nocion dels dreits fondamentals dels ciutadans e subre lo ròtle dels poders publics subre lo territòri qu’administran.
 
En Euròpa coma en França, acabam de viure una transicion democratica de dos sègles a partir d’ancians reialmes o empèris guerrièrs qu’impausavan la cultura dels venceires. Dins una democracia madura, los poders publics son al servici dels ciutadans e del territòri qu’administran. Es la lor mission de promòure las lengas istoricas del territòri tant que de ciutadans o demandan. Siquenon, es una discriminacion al profièit d’una lenga contra una autra.
 
Ara, cal aprigondir la democracia europèa. La justícia sociala e lo benestar non poiràn contunhar de progressar se d’unes dreits fondamentals tal coma lo dreit a l’us de las lengas istoricas non son respectats. E mai al nivèl mondial, Euròpa deu propagar un modèl de respècte de las diferéncias per evitar las guèrras de dominacions etnicas o religiosas en perspectivas;
 
Per conclure, val la pena de donar de l’importància a la demanda de lenga e cultura occitana car:
 

— l’occitan es la lenga istorica del territòri,
— la cultura e la lenga occitana i son encara vivas,
— son una riquesa culturala suplementària per la nòstra societat,
— parlar en occitan non còsta pas mai que de parlar francés e impulsa un desvolopament local,
— la bastison d’una societat mondiala toleranta e en patz passa tanben per una societat occitana descomplexada amb sa lenga istorica.
 
Atal, val la pena de parlar occitan.
 
 
 
 

* aquesta letra non concernís los occitanistas convencuts qu’an d’autres debats a menar



publicitat
BANER1-2-3: DGPL TRADUCTOR



Comentaris

1 de mai 10.49h

Titòl per l'imatge sus la drecha : "Soi una victima bondieu de quilha !"


Valora aquest comentari:   votar positiu 0   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

27 d'abril 16.50h

S'aquesta es la version occitana, ont es la version en francés?


Valora aquest comentari:   votar positiu 0   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

22 d'abril 18.22h

Non vedi pas ce perqué parlar occitan seria èster tolerant. Que volem tostemps convéncer eras gents qu'ei quauquarren de maravilhós... Un con en occitan qu'ei un con... De voler hèr avalar pèiras ath monde non serveish era nosta causa, ça'm par.


Valora aquest comentari:   votar positiu 5   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

22 d'abril 17.19h

#15 E... cireias sul cocon auèi es estat arrestat a Pris ça dits la premsa un òme qu'estigançava de fa un attentat contra una glèisia...
Vau pas a la glèisia part quand soi convidat a un maridatge un batisme o una ceremonia d'enterrament... es pas per aquò que las vòli desquilhar.... Demai qu'o volguessas o vòlguessas pas dins la gléisia i a tanben una partida de patrimòni artistica tant dins l'arquitectura que de las frescas o pinturas del X XI, XII,XIII, eca...
De sinhalar atanbe... Legir la seguida


Valora aquest comentari:   votar positiu 2   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

22 d'abril 16.50h

#12 E justament lo"mainstream" es la cultura dominanta. Lo multiculturalisme farà pas que nos negar un briu mai d'aqui que sarèm enquera mai minoritari. E lo mond qu'an d'autres culturas d'autras lengas apararant çò lor çò qu'es plan normal, aprendran lo Francés d'aqui qu'es la lenga majoritari compresa per tot lo mond e punt... mai d'aquò enluòc lo multiculturalisme a fonccionat o s'a pogut corre un briu s'es pas esperdurat.... E es un problèma de l'africa e atanben del mejan orient ... Legir la seguida


Valora aquest comentari:   votar positiu 5   votar negatiu 8
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

22 d'abril 16.43h

#9 A que si subisson es un jorn ont se trabalha pas ! d'aqui qu'es una festa crestiana e que o vòlgues o vòlguessas pas, tu tanben trabalhas pas per aquò. ton quite pichon nom es d'origina crestiana. Que fasquèsas un repais de familh per nadal es l'eretatge de la cristianitat.


Valora aquest comentari:   votar positiu 5   votar negatiu 7
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

22 d'abril 16.29h

#12 Que òc,, siam d'en primièr nosautres per nos poder tanben dobrir a las autras culturas.


Valora aquest comentari:   votar positiu 5   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

22 d'abril 16.23h

Amb tot lo mieu interés e amor per totas las culturas estrangièras, soi pas convençut que lo multiculturalisme se pòsca seriosament invocar per poder melhorar l'avenidor de la lenga occitana.

Lo multiculturalisme es una valor positiva s'i a un "mainstream", un corrent principal occitan per fin que l'occitanitat non desaparesca pas. Ja lo biculturalisme occitan/francés gaireben es estat fatal a l'occitan. Vesi pas perqué passar del bi- al multiculturalisme seriá un bòia de salvament.

... Legir la seguida


Valora aquest comentari:   votar positiu 7   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

22 d'abril 14.54h

#10 E coma totas las ideologias, tanben. Lo problèma son pas las cresenças o las non-cresenças, es çò que los òmes ne fan...


Valora aquest comentari:   votar positiu 14   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

22 d'abril 14.50h

#9 L'ateïsme es una cresença religiosa, e coma totas las cresenças i aguèt de gents per matar en son nom.


Valora aquest comentari:   votar positiu 12   votar negatiu 7
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

5 -10 -20 -tots
1
-
2 >




Comenta

Lo comentari es estat mandat corrèctament

  Previsualiza

La direccion del Jornalet a lo drech de publicar pas aqueles comentaris que respècten pas las nòrmas basicas d'educacion, civisme e dialòg.
publicitat
BANER 3 teveoc

Perfil

Jean-Charles Valadier

Jean-Charles Valadier logo rss

Adjunt al cònsol de Tolosa en carga de la lenga e cultura occitana de 2008 a 2014, es membre de la comission Regions e Federalisme del partit Euròpa Ecologia Los Verds.

mai d'informacions

contactar l'autor

Las mai...

Mai d'articles

Archius




Etiquetas

D'autres articles


Jornalet, gaseta occitana d'informacions