CAPÇALERA: publicitat jornalet
CAPÇALERA2: FAI-TE SOCI

Jornalet, gaseta occitana d'informacions

Dijòus, 19 de setembre

Jean-Charles Valadier

Dissabte, 7.4.2012 03h00

Cap a una societat occitana bilingüa


Comentaris 4 comentaris    
Dolent Fluix Bo Molt bo Fabulós (4 vòtes)
carregant En cargament


L'occitan, una  lenga sens vida sociala

L’occitan pèrd de locutors naturals cada jorn.

Dins una societat francesa que condemna lo multilingüisme dins la vida publica, los adultes an interiorizat tant de prejutjats en relacion amb la lenga occitana que los que la sabon vòlon pas mai transmetre la lenga als mainatges ni los ajudar a la parlar.

La minoritat de joves que l’apren dins las escòlas bilingüas (de Calandreta, del sector public o privat)  gausa pas la parlar en defòra de l'escòla dins un mitan ont l’emplec d’una autra lenga que la francesa es mal percebuda. Far un ensenhament marginal de la lenga sens un usatge normal de la lenga dins la societat publica e economica es la condemnar coma lenga viva amb la mòrt dels locutors vièlhs, los darrièrs a l’aver apresa coma lenga mairala.
 
L'occitan es ara una lenga desligada de la vida sociala, dels mond de l’economia, dels mèdias (TV, ràdio, internet). Es pas mai lenga de comunicacion dins la vida vidanta.
 
Atal, dins de territòris ont tot lo monde parlava occitan e francés i a cent ans, lo francés venguèt l'unica lenga  de cada jorn.
 
L'occitan, una  lenga sens legitimitat politica

La legislacion francesa permet l’ensenhament e l'utilizacion publica de l’occitan. Legalament, se poiriá parlar occitan en public. Mas la realitat es la marginalizacion volontara de l'occitan dins los establiments escolars, las administracions e las entrepresas. Se fa tot per ignorar l'existéncia de l’occitan sus son territòri istoric.

Per conservar aquela lenga coma una non lenga, de gropes de pression politics empediguèron que l’Estat francés ratifiquèsse la Carta Europèa de las Lengas Minoritàrias signada en 1998. De 52 projèctes de lei despausats en 50 ans, pas un es encara estat examinat per l'amassada nacionala francesa. La frasa aponduda dins la constitucion per las reconéisser coma patrimòni non obrís pas cap de camin per lor emplec  dins la vida publica.

Dempuèi lo sègle dètz-e-noven, los govèrns franceses successius capitèron a faire partejar un mensprètz cap a las autras lengas e culturas de l'exagòn e puèi de l'emperi colonial francés. E mai ara, los discorses de representants de l’estat francés en favor de la diversitat culturala e lingüistica fagan florés, França demòra dins sa tradicion jacobina e demòra encara un dels estat mai centralizaires d'Euròpa.
 
Cap a una societat occitana bilingüa

Per salvar la lenga occitana cal passar de l’implicit a l’explicit. Cal que França promulgue una lei que donèsse un vertadièr estatut a las lengas minorisadas de França, que reconeguèsse lo bilingüisme coma un estat normal de la vida publica en França. Es una exigéncia democratica.

Longa vida al jornalet



publicitat
BANER1-2-3: DGPL TRADUCTOR



Comentaris

10 d'abril 18.08h

Ua lei que soi d'acord. Mes après l'enjòc qu'ei tanben la noste capacitat d'assumir la nosta cultura e la nosta lenga.
Hicatz dus bascos au miei de detz franchimands, que's hicaràn a parlar basco. Hicatz un franchimand au demiei de detz occitanofònes, que's van hicar de tira a parlar francés...
E çò de sordeish qu'ei que los quites occitanistes quan devisan enter eths que parlan francés la magèra part deu temps.
A Tolosa, lo 31 de març quan de locutors i avè que parlavan vertadièra... Legir la seguida


Valora aquest comentari:   votar positiu 4   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

10 d'abril 16.22h

Lo sonque fach del prestigi cultural per la persona que sap occitan fa que qualque que sapia occitan e francés siá mai valorizada que la persona que sonque sap francés.
Cal, sonque, s'enganar pas en la valoracion de las coneissenças qu'an las personas.


Valora aquest comentari:   votar positiu 0   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

7 d'abril 12.03h

Ua lei, serà pas pro. Cau apitar un rapòrt de fòrça sociau per obiténer e har aplicar navèths drets per los occitans.

Tanben cau brisar lo tabó de l'ensenhament de la lenga e EXIGIR L'OBLIGACION d'ensenhament de la lenga. Qu'ei la sola solucion entà retrobar los locutors perduts. Tot çò d'aute, qu'ei un simple pansament qui hè de ben pas qu'aus occitanistas.


Valora aquest comentari:   votar positiu 11   votar negatiu 1
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

7 d'abril 09.58h

L'estat francés es estat e es fòrça idolatritzat per per de fòrça gents de Catalonha Sud (administrada per Espanha) d'ont ieu soi. Mas fòrça catalans del sud desconeisson que França en la question del tractament de las lengas es estat pièger qu'Espanha. Aquela mitificacion de França se trinca un còp se viatja a Catalonha Nòrd (Catalonha jos administracion francesa), lo contrast es enòrme: Del temps qu'a Catalonha sud, malgrat que la situacion del catalan es luènh d'aténher una pl... Legir la seguida


Valora aquest comentari:   votar positiu 6   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

5 -10 -20 -tots
1




Comenta

Lo comentari es estat mandat corrèctament

  Previsualiza

La direccion del Jornalet a lo drech de publicar pas aqueles comentaris que respècten pas las nòrmas basicas d'educacion, civisme e dialòg.
publicitat
BANER1-2-3: DGPL TRADUCTOR

Perfil

Jean-Charles Valadier

Jean-Charles Valadier logo rss

Adjunt al cònsol de Tolosa en carga de la lenga e cultura occitana de 2008 a 2014, es membre de la comission Regions e Federalisme del partit Euròpa Ecologia Los Verds.

mai d'informacions

contactar l'autor

Las mai...

Mai d'articles

Archius




Etiquetas

D'autres articles


Jornalet, gaseta occitana d'informacions