CAPCALERA: IEA-AALO

Jornalet, gaseta occitana d'informacions

Divendres, 27 de novembre

Gabrièu Balloux

Dijòus, 31.12.2015 03h00

Los palhats, reabilitacion d’un sistèma agropaïsatgèir en Auvèrnhe


Comentaris Un comentari    
Dolent Fluix Bo Molt bo Fabulós (2 vòtes)
carregant En cargament


L’aut còp, un fonccionari territoriau vingut presentar a nòsta promò un agrosistèma originau, tradicionau de la valèia de les Cosas, de rius que daveran deu Sancí per se gitar dens l’Alèir. S’agís d’un sistèma de culturas en tarrassas separadas per de murs de pèiras secas (interromputs en lemita de pèça), acaradas au sud o au sud-èst, qu’apèran los palhats.
 
D’origina immemoriala, los palhats èran d’abòrd utilisats per la policultura, apui s’especialisèren dens la vinha, que coneishut un essòr dens les annadas 1800-1810 e vingut la principala sorça de revinguts deus paisans deu virat. Mès duas rasons menhèren lo vinhau auvernhat a la driva: la plantacion de vinhas americanas balhant un vin de mendra qualitat, apui mèi que mèi l’arribada deu filoxerà devèrs a 1870. Donc, au XXe siègle, los palhats se caperèren de sègas e de talhadís. Atau, sus la comuna de Corgol, 5 ha de terras se perduren.
 
Les cavas daus vinhairons esturen tanben barradas. A Champelhs, qu’estut longtemps un vilatge de vinhairons, manquèren èster esbolhadas per i bastir de lotjaments, mès un progèit de desvolopament rurau pus astuciós espelit: les convertir en cavas d’afinatge per lo sent-nectari.
 
Amèi de la vinha, es mencionada la preséncia anciana de vergèirs en tarrassas. I aujut en efèit una produccion d’aubricòts, de higas, de merons, per hèser los famós fruits confits d’Auvèrnhe, reputats a partir deu XVIIe siègle.
 
Entre 2001 e 2013, los benevòles de l’associacion de sauvagarda deus palhats[1], los elugits e de salariats en insercion se desmoniquèren per revalorisar aqueth paisatge tradicionau, demb l’aduja deus especialistas de la fauna e de la flòra amèi deus cacinèirs[2]. Lo trabalh comencèt per un treitiatge que durèt nau ans. Aqueth desbrossalhatge hasut aparéisher un sistèma interessant d’exutòris d’auratge, permetent que l’aiga de pluja s’escoli dens la Cosa en bas de la panta, qu’estut restaurat tanben apui testat demb succès.
 
Falut tanben seleccionar los aubres a gardar, dont un aubre de Judèia centenari (a Champelhs); ’quò’s interessant de pas transformar un segàs tot empenat en un simple pradèu, e de gardar un pauc d’eterogeneïtat. Tornèren aparéisher d’orquidèias, de vinhas –renforçadas per la plantacion progressiva de 900 pès de pinot gris–, de perseguèirs... Una gestion diferenciada estut mesa en plaça, en dalhant l’èrba sonque dus còps per an: après les prumèiras flors, e avant l’ivèrn.
 
La mesa en valor daus palhats es tanben pensada dens una optica toristica. Per tant que los toristas anguin preferencialament deu bòrd de la Borbola, Champelhs pòt constituar una destinacion de vesita per quauquas òras, d’autant mèi que la comuna a amenatjat fòrt de jardins dubèrts au public.
 
Fenirèi per una toca economica: l’associacion de sauvagarda deus palhats vend mèu biologic  –que vèn deus bornacs installats a Corgol– e confituras deu lòc.
 
Longa via aus palhats!
 


 


[1] A obtingut lo labèl Patrimoine Rural.
[2] Es que lo treitiatge a un impacte fòrt sus la compausicion fauna sauvatja.



publicitat
BANNER1: IEO Arièja



Comentaris

2 de genièr 11.26h

De veire lo trabalh remirable de reviscoladís d'aquelas terrassas dins lo Cantal, a Molompiza dins la Val d'Alanhon per exemple. A Massiac, organizan cada annada una fèsta per celebrar los palhàs : http://palhas.org/


Valora aquest comentari:   votar positiu 2   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

5 -10 -20 -tots
1




Comenta

Lo comentari es estat mandat corrèctament

  Previsualiza

La direccion del Jornalet a lo drech de publicar pas aqueles comentaris que respècten pas las nòrmas basicas d'educacion, civisme e dialòg.
publicitat
BANER3: Ràdio Occitània

Perfil

Gabrièu Balloux

Gabrièu Balloux logo rss

Etnobotanista, diplomat en agronomia-environament. Creator e redactor dau jornau electronic Lo Sarmonèir

mai d'informacions

Mai d'articles

Archius




D'autres articles


Jornalet, gaseta occitana d'informacions