CAPÇALERA: CONGRÉS AMIC
CAPÇALERA2: FAI-TE SOCI

Jornalet, gaseta occitana d'informacions

Dissabte, 19 d'octòbre

Marçal Girbau

Dijòus, 3.5.2012 07h00

L'estandardizacion de l'occitan (III): la fallàcia dels estandards dialectals


Comentaris 39 comentaris    
Dolent Fluix Bo Molt bo Fabulós (26 vòtes)
carregant En cargament


Òc, que prepausi un sol occitan estandard per normalizar Occitània e sa lenga. Òc, perqué aital Occitània pòsca aver una lenga que servisca per çò que servisson las lengas dels païses normals: per se comunicar, per charrar, per far de politica, per escriure de jornals, per aver d'estudis scientifics sus qué que siá en occitan, per far l'amor, per s'enrabiar, per protestar contra la comuna, lo departament, la Region... En fin, per viure.

E encara mai! Vòli tanben un sol occitan estandard, e pas qu'un, perqué aimi plan las varietats localas de l'occitan e soi vertadièrament preocupat per lor santat. Sabi pas se serem capables de las salvar, mas, en tot cas, aquò sonque serà possible s'avèm un sol estandard, e non pas quatre, cinc o sièis estandards "dialectals" coma qualqu'uns prepausan. Òc, encara que semble incresible e contradictòri, sonque podrem salvar las varietats localas s'avèm un solet estandard. E, doncas, tots los que volèm vertadièrament salvar las varietats localas devèm defendre un sol estandard. Çò que se passa, e pensi qu'es una de las grandas messorgas de l'occitanisme, es que n'i a plan que dison que vòlon salvar las varietats localas e vertadièrament çò que vòlon es impausar lor varietat locala als autres perqué, aparentament, a una tradicion e una "identitat" plan fòrta. E vau ensajar de m'explicar.

I a de mond que pensa que cal salvar las varietats localas de l'occitan perqué es un patrimòni e/o perqué las gents o senton coma quicòm que los aparten. Òc, i soi d'acòrdi. E ara vos prepausi lo jòc de far una progression ipotetica de çò que se passariá, sonque a rapòrt de la "salvacion" de las varietats localas, se desvolopèssem aquestes quatre, cinc o sièis estandards –es curiós qu'aquestas gents que defendon aquesta posicion se meton quitament pas d'acòrdi sus quant d'estandards dialectals caldriá far.

En general, e resumidament, los que defendon aquesta opcion, prepausan un estandard pel lengadocian, un pel gascon, un pel provençal, e –e aquí arriban las batèstas– un pel nòrd occitan, o ben, un pel lemosin, un per l'auvernhat, e, encara, un autre pel vivaroalpenc. Vau remarcar que, atencion, aquesta opcion d'estandardizacion de l'occitan se defend perqué, aparentament, es la sola manièra que los occitans pòscan sentir que çò que lor prepausam coma lenga estandard es vertadièrament çò qu'eles parlan. E alara, digatz-me, per exemple, de qué fasèm amb lo gascon? Anem èsser francs: uèi, quand se parla de "gascon referencial", es, basicament, de bearnés. Punt. Me podètz dire que soi a far de messorgas, e ieu vos dirai qu'es talament aital que totes sabèm plan que quitament dins las escòlas occitanas de, per exemple, la Gironda sovent s'ensenha un gascon completament "biarnesizat". E pensatz que qualqu'un de la Gironda se sentís plan representat per aqueste estandard aparentament "dialectal" qu'es basicament de bearnés "endolcit"? Non, brica. Mas, vos dirai mai qu'aquò. Encara que trobèssem una formula policentrica sonque pel gascon, e que capitèssem de fargar un gascon artificial, que non foguèsse pas ni de bearnés, ni de girondin, ni de bigordan ni de res de concret, mas quicòm de nòu e artificial, pensatz vertadièrament que las gents sentirián qu'aquela lenga artificiala es çò qu'eles parlan? E encara mai qu'aquò, aqueste gascon artificial serviriá per salvar la varietat locala del gascon de, per exemple, las Landas? Non. E aquò que disi pel gascon o podètz aplicar a totes los autres grands "dialectes" de l'occitan. E per qué se passa aquò? Perque las frontièras dels dialectes de las lengas romanicas, aital coma, en fait, las quitas lengas romanicas, son de frontièras artificialas. Lo "gascon" existís perqué volèm qu'existisca. I a pas cap de rason scientifica per defendre que çò que se parla en Bearn es de gascon, es a dire, çò meteis que se parla en Gironda. Es una classificacion antropologica, doncas, una classificacion segon de critèris arbitraris, mai politics que non pas lingüistics ni scientifics. Del meteis biais, lo fait de dire que la frontièra entre lo catalan e l'occitan se tròba entre lo Capcir e lo País de Donasan es tanben quicòm d'arbitrari. E la quita frontièra entre lo catalan e l'occitan es arbitrària!  

E, doncas, arribats aquí, sèm mantuns que disèm que, vista la situacion, vist qu'aqueste debat es mai politic que non pas scientific, vist que l'estandardizacion serà tostemps quicòm de conflicitu e que crearà un distanciament entre los locutors "naturals" e la lenga estandardizada e qu'aquò es inevitable, vist que cada jorn i a mai de locutors qu'aprenon la lenga a l'escòla e non pas per transmission naturala, vist tot aquò; benlèu valdriá mai d'aver doas causas al meteis temps: d'un costat, un sol estandard occitan, unitari, artificial, policentric; e, de l'autre, bastir d'estandards locals pertot. Es a dire, un sol estandard unitari que servisca per las comunicacions interdialectalas e institucionalizadas –coma lo Jornalet e lo sit web de l'Euroregion–, e, après, d'estandards locals per las comunicacions localas e informalas. Aqueste sistèma se sona "distribucion foncionala", e es lo camin que causiguèt, per exemple, Suïssa. Soi gaireben segur que lo camin de la "distribucion de foncions" es vertadièrament çò que nos cal per salvar las varietats localas.  Es per aquò qu'ai decidit qu'aqueste serà lo subjècte que tractarem la setmana venenta, s'aital o volètz, aimables lectors. A prepaus de vosautres, aimables lectors, seriá plan d'ensajar que los articles sián un pauc mai cortets, macarel! Perque se de costuma los meus articles son ja indigeribles per fòrça mond, se los fasèm tan longs benlèu qu'auràn d'ulcèras al cap d'una oreta.



publicitat
BANER1-2-3: DGPL AN LAFONT



Comentaris

11 de mai 13.34h

#36 Qu'arretengues çò que 'arrenja dera mia argumentacion e ara fin que filosòfa talament que planes a estiar-te dera atraccion terrèstra. Jo que't parli de quauquarren de basic, era identitat: un sentiment basic, subjectiu per esséncia, a ras de tèrra. Que i a ua identitat gascona pormor eth monde que's designan atau. No saunegi pas, legueish-me plan :

- Aqueth setiment qu'ei residuau uei lo dia
- Qu'ei franco-compatble era màger part deth temps
- N'emècha pas d'èster aculturat
- No ... Legir la seguida


Valora aquest comentari:   votar positiu 3   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

10 de mai 10.52h

@ Oton d'Aniòrt : la lenga n'ei pas lo sol paramètre qui hè ua nacion, ni lo sentit d'identitat comuna.
Quid deus Irlandés ? Quid deus Escocés ? Quid deus francofònes capvath lo mond ?
Qu'ac vedetz tot dab, per e tà la lenga. Ei ua fin en se ? Un estandard hens ua Occitània independenta, monolingua e monolitica ei un argument pro sexy entà balhar hami au monde de parlar-la ?
Ua lenga sonque ne hè pas un pòble. Fontan que s'enganava aquiu dessús.
Qu'i participa, hèra, solide. Qu'ei ... Legir la seguida


Valora aquest comentari:   votar positiu 0   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

9 de mai 12.27h

FIN FINALA quauqu'un que prepausa de n'acabar amb aqueu mesclum qu'es lo metà-lengadocian qu'escriu e que demanda de parlar la soleta varianta legitima de l'occitan, lo Provençau Mistralenc.

Coma es ja estat asatat a la grafiá classica per Robèrt Lafònt e qu'aqueu trabalh es estat apregondit per D. Sumien, li prepausi de quitar son parlar de farlabica e tanben d'arrestar tot d'una d'escriure en catalan normatiu (estent que vieu pas per qunei rasons lei catalans aurián lo privilègi e la ... Legir la seguida


Valora aquest comentari:   votar positiu 4   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

7 de mai 00.02h

#35 As plan rason, bèl Pèir de Bigòrra, de dire que l'identitat non es genetica, estant que nos sabèm, scientificament, 99% de patrimòni genetic en comun amb los monards Bonobò ! E non me sentissi, totun, identic a un bonobò. E mai passe per èsser un "Lengadocian", me sentissi plan mai identic a un "Gascon" qu'a un bonobò, e me foti aquí ben pro de la genetica, tant coma tu.

Çò que me tafura es la dimension imaginària de çò que dises "identitat gascona". Indicas per exemple : "... Legir la seguida


Valora aquest comentari:   votar positiu 2   votar negatiu 2
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

6 de mai 17.32h

#34 En matèria d'identitat gascona, que pensi poder-ne parlar mélhor que tu, òme, e eths gascons de qui intervenguen sus aqueth siti tanben! Era identitat gascona existeish encòra, no disi qu'eths gascon la plaçan ath dessús de tot, que l'integran plan sovent ara loa identitat francesa, no disis pas que motiva per autant ua volentat de recuperacion dera lenca e dera cultura malurosament, e no disi pas tampòc que'us empecha de sentir-se occitan, mès qu'ei, tad eths, quauquarren de mes ev... Legir la seguida


Valora aquest comentari:   votar positiu 4   votar negatiu 2
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

6 de mai 01.30h

#32 Me disètz "Eth gascon n'ei pas nat "idiolècte"". Mas de qu'entendètz per ETH gascon. Lo gascon de Chalòssa ? Lo de la Lana Nega ? Lo de la Lana de Bordèu ? Lo de Maresme ? Lo de Marensin ? Lo d'Armanhac ? Lo d'Astarac ? Lo de Lomanha ? Lo de Bigòrra ? Lo de Comenge ? Lo de Coseran ? Lo de Bearn ? Lo de l'Entre Doás Mars ? Lo d'Arribèra Baisha ? Lo de Medòc ? Lo de Mièg Aran ? Lo d'Agenés ? Lo de Baish Aran ? Lo de Haut Aran ? Qu'es aquò, LO gascon ? D'un vilatge a l'autre, troba... Legir la seguida


Valora aquest comentari:   votar positiu 4   votar negatiu 4
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

5 de mai 17.31h

#25
"lapsus in scriptae" : ne seré pas : "lapsus calami" ?
Cf. LE Robert : lapsus linguae, lapsus calami etim. 1833, « faus pas de la lenga, deu calam ».


Valora aquest comentari:   votar positiu 0   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

5 de mai 14.00h

#30 Eth vòste messatge que'm confirma en era mia opinion.

Eth gascon n'ei pas nat "idiolècte", ni 'ras audas grans variantas der occitan. Que voletz ua Occitània sus eth modèle jacobin francés, nosais que volem inventar un aude modèle. I n'avetz pas nada leçon a balhar tà çò qu'ei de's sentir occitan. Eths qui legen "Eth Jornalet" que's senteishen occitans, senon que legerén auda causa. Que voletz impausar 'ra vòsta vision nacionalista der'Occitània, i shens har compte dera realit... Legir la seguida


Valora aquest comentari:   votar positiu 6   votar negatiu 1
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

5 de mai 11.47h

E s'an salvat eras varietats de lenga catalana dab era imposicion publica e mediatica) der estandard centrau?
Es mainats pallaresses que parlan ua lenga dab diferéncias importantas, morfologicas, lexicas e fonologicas, ara que parlan lors paires.
Be voletz ua uniformizacion, pas problema. Be voletz era transmission NATURAU dera lenga, aqueste qu'ei pas eth camin.
Domergue, eth catalan estandard pluricentric?


Valora aquest comentari:   votar positiu 0   votar negatiu 1
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

5 de mai 11.45h

Un calhau, al fons de Rebentin — o d'Arièja, de Garona, de Ròse, de Gave o de Dorfdonha — non espèra de "se sentir un calhau" per èsser un calhau. Una lenga fa un pòble que fa un país, çò disiá lo Fontan. Occitania non espèra de "se sentir èsser" per èsser çò qu'es, lo país d'un pòble definit per sa lenga, e mai lo quite pòble foguèsse estat rendut amnesic per 800 ans de colonizacion, aut o bas.

L'indentitat gascona non existís pas brica mai que l'identitat lengadociana.... Legir la seguida


Valora aquest comentari:   votar positiu 4   votar negatiu 5
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

5 -10 -20 -tots
1
-
2
-
3
-
4 >




Comenta

Lo comentari es estat mandat corrèctament

  Previsualiza

La direccion del Jornalet a lo drech de publicar pas aqueles comentaris que respècten pas las nòrmas basicas d'educacion, civisme e dialòg.
publicitat
BANER1-2-3: DGPL DICTADES

Perfil

Marçal Girbau

Marçal Girbau logo rss

Filològ e promotor cultural, especializat sus las relacions occitano-catalanas.

mai d'informacions

contactar l'autor

Mai d'articles

Archius




D'autres articles


Jornalet, gaseta occitana d'informacions