CAPÇALERA: publicitat jornalet
CAPÇALERA2: FAI-TE SOCI

Jornalet, gaseta occitana d'informacions

Dijòus, 19 de setembre

Joan Loís Racouchot

Dimenge, 1.12.2013 03h00

L’occitan estandard o la mòrt?


Comentaris 77 comentaris    
Dolent Fluix Bo Molt bo Fabulós (22 vòtes)
carregant En cargament


Ai fach un sòmi… Èri carrat davans la television e agachavi las novèlas de 20 oras: lo jornalista presentèt los títols en dialècte champanhòl, puèi mandèt un reportatge que l’ausiguèrem en picard, tornarmai lo jornalista desvolopèt una informacion estrangièra que l’enviat especial expliquèt en peitavin, fin finala, la metèo arribèt e la femna parlèt en galò! Lo filme de la serada èra doblat en normand e cada personatge èra doblat amb un dialècte d’oïl diferent! Mas èra pas qu’un sòmi, adoncas, pausi la question als occitanistas que refusan l’idèa d’un occitan de cultura e de comunicacion “normalizat”, saique, de que ne dirián s’aquò arribava vertadièrament? Soi segur que farián de sauts de cabrits endemoniats!
 
Segur que çò que vau dire agradarà pas en totes, mas quand legissi d’articles que i a escriches dins de parlars localistas, de còps que i a es una empacha de las gròssas, demanda un esfòrç que pas fòrça mond capable de legir l’occitan ne son capables, e pensi que los escriveires atal se fan plaser, e s’afichan coma gascons, bearneses, provençals, etc., puslèu qu’occitans; vau far un bricon de provocacion en comparar aquò amb los costums tradicionals que vos marcavan localament coma un unifòrme! Vos afortissi que la preséncia del gascon, massissa dins las publicacions occitanistas, a pas totjorn un efièch positiu suls legeires; lo dialectalisme cultivat es contraproductiu, ieu soi de parlar velaiés, es a dire de Velai, la prononciacion pot èsser tant estranha, e mai lo vocabulari, que la comunicacion amb d’autres marcha pas fòrça! De tot biais, lo jorn —que vendrà lèu— que los darrièrs locutors auràn passat, ensenharem lo defuntat dialècte, escriurem de romans e d’articles dins lo parlar desparegut?
 
Es un fach averat que los parlars lengadocians son quasiment compreses pertot e que son la clau d’una lenga normalizada, afortir lo contrari seriá de marrida fe.
 
La causida se farà entre èsser de franceses un pauc diferents mas qu’accèptan que lo francés siá la lenga de comunicacion dels païses occitans, e èsser de ciutadans franceses de lenga e de cultura occitana. Alre, e que fasèm d’aqueles que se vòlon integrar en Occitània, mas qu’an pus ges de raiç, o que venon d’endacòm mai? Li anam porgir de parlars localistas? L’exemple del romanch es terrible, cada valada ensenha lo sieu pròpri parlar, fai que l’alemand progrèssa!
 
En Alsàcia, lo dialècte es totjorn estat lenga de la vida vidanta, e lo naut-alemand la lenga de cultura, parièr en Soïssa; fin finala sembla fòrça la situacion francesa, lo dialècte d’occitan a l’ostal o entre occitanistas, lo francés en defòra; ieu o vòli plan se los occitans se n’acomòdan! Mas ara caldrà pas comptar amb la reüssida d’una television en occitan, de sitcòms en occitan, de novèlas en occitan coerentas. E parli pas de la literatura, serà de portada universala? 
 
Los bascos an resolgut lo problèma, los galeses tanben, e los catalans; an una lenga mejana, noirida d’apòrts convergents de cada dialècte, per la premsa, la TV, l’escòla; e baste que l’occitan contunhèsse de viure a mai s’es pus aquel del papet; deu èsser una lenga d’avenir, que las joinas generacions ne fagan çò que ne voldràn, disi ieu; mèfi la nostalgia neofelibrenca, “escrive que per vosautres pastres e gents dei mas” çò disiá Mistral, mas èra d’un autre temps. Per quant a l’argument “parlan pas coma nosautres, es pas d’occitan vertadièr”, deu pas èsser retengut, que pas cap de francés parla parièr, de tot biais cadun parla de son biais mas accèpta la lenga “oficiala” pas ’rai? Un occitan “normalizat” es la soleta solucion per redonar la dignitat a nòstra lenga e sa credibilitat! Mas per que tot aquo capite, li cal un estatut e una oficialitat, de segur.



publicitat
BANER1-2-3: DGPL DICTADES



Comentaris

3 de febrièr 14.52h

#56 "risolièr" es pas un pauc "panoccitan" aquò ?
#46 òsca ! ensajatz de sosténguer l'autor de l'article en tot escriver en lengadocian alavetz, e que balhatz la pròva n'ei pas agit d'anar d'un dialècte a l' aute ! B'ei ua lenga dialectala l' Ờc, aquò de segur... Au plaser !


Valora aquest comentari:   votar positiu 0   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

19 de decembre 11.54h

Vertat que monde se gargarisan en tornar díser dab aplicacion "L'Occitanie n'a jamais existé!" ça les rassure et leur fait plaisir ? Occitania existí, sonque que ne s'aperava pas Occitania. Aquitània, Comtat de Tolosa... èran Occitania shens d'en portar lo nom. Ne va parièr per hèra de nacions. Lo País Basco se ditz Euskadi recentament, abans s'aperava Navarra. E França tanben, que lo nom remonta aus Neandertaus ?


Valora aquest comentari:   votar positiu 4   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

10 de decembre 14.58h

#74 Alavetz n'èm pas loenh l'un de l'aute. Bona jornada e tienetz-vos dret.

Amistosament.


Valora aquest comentari:   votar positiu 0   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

10 de decembre 14.53h

#73 E ben non, èra pas una leiçon de lingüistica, puslèu una remarca... Autre ponch, ai ja dich çò que pensavi d'aqueu projècte fantasmagoric aparat dins aquel article. Li vau pas tornar.
"Avóssitz" liegit mei comentaris precedents, "que saberetz" çò que ne'n pensi.

PS : Itàlia tanpauc existissiá pas l'a un sègle, cf Metternich. M'anatz dire qu'encuei exista pas nimai ?

PS2 : Per quant a la pausicion dau catalan, ai ja dich çò que ne'n pensavi tanben. E fau partida d'aquelei... Legir la seguida


Valora aquest comentari:   votar positiu 0   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

10 de decembre 14.42h

#72 Vous savez, c'est sans agressivité de ma part. Mais votre commentaire n°70 s'apparente pourtant bien à une leçon de linguistique qui commence par:"S'aviatz quauquei nocion de lingüistica romanica..."
Le problème est et reste bien la place du gascon dans cet ensemble occitano-roman que Pierre Bec a parfaitement décrit dans ses ouvrages (occitan-gascon-catalan). Lequel gascon est effectivement une épine dans le pied de l'occitan standard à créer puisque: « Mais il s’agit là, on ... Legir la seguida


Valora aquest comentari:   votar positiu 0   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

10 de decembre 13.16h

#71 Ai pas la pretencion de donar de leiçon de lingüistica, que siegue occitana ò gascona, ieu. Fasiáu simpletament remarcar que per donar una analisi qu'es en contradiccion completa amb leis estudis actuaus en lingüistica, me sembla a tot lo mens credible de conoisser lo sistem vocalic de la lenga en question.


Valora aquest comentari:   votar positiu 0   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

10 de decembre 12.53h

#70 Un peu de respect pour M. Pierre Bec, dit Rodrigue, et qui a du coeur.
Quant à: "Si vous aviez" (subordonnée circonstancielle de condition) ça ne se traduit pas par un imparfait de l'indicatif mais par un imparfait du subjonctif, suivi d'un conditionnel. Par exemple en gascon "Avóssitz...que saberetz...". Mais il est vrai que l'occitan ça ressemble comme deux gouttes d'eau au français, surtout dans la bouche des occitanistes. Maintenant, ça marche peut-être comme ça en provençal, ... Legir la seguida


Valora aquest comentari:   votar positiu 0   votar negatiu 1
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

9 de decembre 18.08h

#69 S'aviatz quauquei nocion de lingüistica romanica, saupriatz que se pòu pas escriure "ròdrigò", en espanhòu tant coma en bigordan/gascon/occitan... Partent, es permetut de dobtar de vòstrei competéncias generalas se sabètz pas manco escriure lo vòstre nom (ò escais).


Valora aquest comentari:   votar positiu 1   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

9 de decembre 17.00h

le gascon se distingue du reste de l’ensemble occitan essentiellement par son système
phonologique et sa morphologie verbale. Si bien que :

1. il est irréductible à un diasystème occitan commun ;
2. la détermination de la norme d’un occitan commun (ou “référentiel” ou “standard” ou
“large”) peut difficilement prendre en compte le gascon. D’ou la nécessité – encore
plus que pour les autres dialectes – d’un gascon de référence.
un gascon estandard vau me... Legir la seguida


Valora aquest comentari:   votar positiu 0   votar negatiu 3
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

3 de decembre 18.24h

#56 #67

panoccitan , pan-occitanisme...

Lo pan-occitanisme es coma lo pan-arabisme : fai pantaiejar quauquei dirigents e elèits mai lei pòples lo refusan.


Valora aquest comentari:   votar positiu 4   votar negatiu 2
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

5 -10 -20 -tots
1
-
2
-
3
-
4
-
5
-
...8 >




Comenta

Lo comentari es estat mandat corrèctament

  Previsualiza

La direccion del Jornalet a lo drech de publicar pas aqueles comentaris que respècten pas las nòrmas basicas d'educacion, civisme e dialòg.
publicitat
BANER1-2-3: DGPL DICTADES

Perfil

Joan Loís Racouchot

Joan Loís Racouchot logo rss

Autor de BD "Juli Omenàs", dessenha de camisets per "Macarèl", fuguèt un dels fondators de la Calandreta d'Aurenja.

mai d'informacions

contactar l'autor

Mai d'articles

Archius




D'autres articles


Jornalet, gaseta occitana d'informacions