CAPÇALERA: ETH LO
CAPÇALERA2: ESTRENA DE L'AN

Jornalet, gaseta occitana d'informacions

Divendres, 21 de febrièr

Joan-Marc Leclercq

Dimars, 19.6.2012 03h00

Convivéncia


Comentaris 10 comentaris    
Dolent Fluix Bo Molt bo Fabulós (4 vòtes)
carregant En cargament


Pierre Marcel




Vaquí un subjècte qui torna sovent dens las discutas qui pertocan la cultura deu rugbi, e meilèu ua question: s’òm pòt comparar las duas activitats (un espòrt e un art, ne cau pas desbrombar!) que son lo rugbi e lo fotbòl, òm vei clarament qu’ua de las diferéncias màgers se troba dens l’actitud deu public e sustot lo fenomèn de holiganisme qui truca la butabala. Siam precís, parlam meilèu deu haut nivèu, ne disi pas que, a còp, au parat deu derbi entre  La Capèla Cabanac e Sent Francesc-de-Vendinèla n’i a pas un parelh de pastecos qui s’escambian sus l’empont sus l’apreciacion d’un tumat “masclut, mès corrècte”. N’èi vistas, jo, selhas (dab l’aiga e l’esponja a l’endehens) volar baish en signe d’amistat entre los clubs de Montrejau-de-Gèrs e de Sòs. Aquò ne’s vei pas mei en Tòp 14 (Espèri de m’enganar pas).
 
Lavetz, perqué? Pr’amor lo Heysel, pr’amor Daniel Nivel (Gendarma nafrat mentre lo Mondiau de 1998), pr’amor l’assassinat deu Tomasz Człowiek en Polonha (deu club deus supportaires de Cracovia), pr’amor 73 mòrts a Pòrt-Saïd en huerèr 2012, pr’amor las batèstas shens de fin entre los cappelats deu PSG e los Ultras de Marselha? I deu aver ua rason. Cadun i va de son explic, vaquí uns qui èi entenuts pr’ací pr’aquí :
 

- “Las règlas deu fotbòl que son simplassas. E doncas lo public de butabala qu’ei mensh finaut que non pas lo deu rubgi.” Francament, ad aquò n’i cresi pas brica, quitament s’ei valorizant per la veishiga ovau. Solide que las règlas deu rugbi son hèra complicadas, que cambian shens de cès, e quitament a còps ne son pas las medishas a la debuta d’ua sason que per la fin. Mès totun, que coneishi ahuecats deu nòste art qui ne son pas tan esberits qu’aquò.

- “Los gèstes deu fotbòl ne son pas ni naturaus ni francs”. Vertat ei que los jogaires n’an pas lo dret s de’s tocar mès que se mandan trucs viciós. Lo hèit de non poder pas prénguer la bala dab la man ei un constrenta qui pòt hicar l’espectator a malaise. La veishiga cambia de man a tot moment e en teoria, los jogaires ne’s tocan pas. En vertat los trucs s’escàmbian a l’esconut, los tricòts que’s tiran, e a cada còp que la bala sortís deu camp de jòc, los jogaires deus dus costats lhevan la man entà’n clamar la possession. Tot aqueth ambient de pati d’escòla que pòt lhevar un sentit de frustracion e de violéncia.

- Au contari, au rugbi, “los trucs escambiats suu prat apatzan los espectators.” Aquò que’m bromba un debat suu teatre classic on se disèva que mei de sang i avèva sus l’empont, mei tranquille ei lo public. Soi d’acòrd dab çò que l’energia fisica desvelopada mentre lo jòcs peus actors que joga lo ròtle de catalisader de las tensions. Lo public qu’expurga lo son negatiu davant ua bèra tumada o la hòrta honhada de la mesclanha. Un biaish de’s descargar de la soa ànsia per procura.

- “Lo maine deu rugbi correspon au de Paratge o Convivéncia.” Vertat ei, que lo rugbi a florejat dens l’exagòne suu parçan occitan. Evident qu’ei, la cultura de l’endret compta hèra dens lo desvolopament d’aqueste art. Doncas, la cultura occitana a ajudat a l’espandiment de la veshiga ovau. Com? Que cau cercar deu costat de çò qui hè l’especifitat deu país nòste e de las valors qui’u son pròprias. Lo rugbi ei un espòrt mei collectiu que non pas los autes espòrts collectius. Segur que la filosofia deus Trobadors n’ei pas nascuda de res, mès qu’ei lo rebat deu sentit de l’òmi de cap a la collectivitat. Aqueste rapòrt sociau, contrari de l’individualisme, se bastiscoc sus valors de respècte e de vida en comun. Se, entad uas civilizacions, l’òmi ei lo hilh de la tèrra qui pòrta las rèstas deus ajòus (los Aborigèns), entad autas qu’ei un electron liure, entre mar e montanha occitanas, l’individu ei ua part deu grop uman qui l’environa, sustot dens lo mitan paisan on l’enterajuda ei primordiau. Aquò que s’opausa au “si-per-si” modèrne occidentau qui engendra la violéncia. Cresi plan qu’ei per aquò lo rugbi s’ei bastit sus basas de respècte e de convivialitat.

Après aqueth momentòt de filosofia de taulèr d’estanquet, pensi que vau tornar prénguer un aute pastís … dab cacauèts, shens vos pregar.




publicitat
BANER1: AOF



Comentaris

22 de junh 09.22h

#6 Bah... Per te dire lo verai, siau pas forçadament convinçut que l'espandiment dau rugby dins lo sud-oèst de França ague quauque ligam que siegue ambé la cultura occitana...

Mai se podem pausar la question, verai....


Valora aquest comentari:   votar positiu 0   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

21 de junh 21.52h

#4 Segur, as 100 per 100 rason per la tua arremarca sus aqueths "de" qui no'm caleré emplegar, qu'ei un efèit de la diglossia occitan-non-gascon /gascon ;-)


Valora aquest comentari:   votar positiu 1   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

21 de junh 14.49h

#7 Èra ua galejada mès pas tan colhona qu'aquò com remarca fin finau, doncas valèva lo còp de precisar.


Valora aquest comentari:   votar positiu 0   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

21 de junh 14.27h

#6 Te'n fagues pas, èra puslèu una galejada mon comentari...


Valora aquest comentari:   votar positiu 0   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

21 de junh 11.55h

#5 Justament, se parla aquí deu posicionament de l'individu per rapòrt au grop. La societat afrikaans a benlèu un sentit de collectivitat hòrt, eretat deu son isolament de neopoblant au miei deu continent néguer o de quauquarren mei ancian (Persecucions religiosas). La limitacion de la nocion de grop aus sols afrikaans ei nascuda d'elements qui son complètament estrangèrs a la situacion europenca d'Occitània au còr deu continent europenc. Lo pòble occitan ei nascut e s'ei desenvelopa... Legir la seguida


Valora aquest comentari:   votar positiu 0   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

20 de junh 14.10h

Sabiáu pas que lo regim de l'apartheid en Africa dau sud, que lo rugbi n'èra l'espòrt oficiau, veniá directament dei trobadors e dei valors de paratge e conviviéncia...

Aquela empega !


Valora aquest comentari:   votar positiu 1   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

19 de junh 23.58h

#1 Que'm cau desencusar, qu'es pro gausat de le mia part percé fautas, que'n hèçi taben mes que n'atz hèit ua que védem de mei en mei (influença deu lengadocian estandard ?) en gascon, qu'es "per frontons e trenquets" que cau díser e "per chistèras" shens aqueth "de" parasite...
Unqüèra un còp, n'i veditz pas arren de professorau, mes aquera question deu "de", que'm sembla estar pro importanta entà har un arrecast...


Valora aquest comentari:   votar positiu 0   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

19 de junh 21.56h

Es verai que meme en Provença, terra que compta dins seis estatjants tant de personas naissuda dins la region que coma naissuda enluèc, e malgrat la melhora visibilitat dau fotbal (mai mediatisat OM, Cana, OGCNissa...), lo rugbi es present : RC Tolon per dire lo mai emblematic. Lo monde dau Var en generau fa lo ligament entre cultura locala, accent, equipa de rubgi de Tolon, ligament sociau e viure ensems... S'anatz a Tolon a l'estadi Mayol, sentiretz aquela conviéncia...


Valora aquest comentari:   votar positiu 0   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

19 de junh 21.34h

Au mens, trenquet -o trinquet- (de trencar - trincar) e chistèra que son dus mots plan gascons (doncas occitans), vertat? "Pro dab lo vòt tau Front, visca lo fronton gascon!!!" Atau que serà l'eslogan de la manif venidera (dab la varianta possibla: " visca le vin de Fronton!" E bé, òc, sèm tolzans, after all).


Valora aquest comentari:   votar positiu 4   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

19 de junh 21.04h

E la pelòta, è? A jo que m'agrada mei que tot, totun tà véser ua partida de pelòta a la telé aquiu, que't pòdes tostemps deishudar de d'òra! Lo fotbòl non m'agrada pas briga. Que serí partidari de remplaçar tots los estadis de fotbòl per de frontons e de trenquets, e los balons de fotbòl per de chistèras plan gasconas. Se horneishes au programa l'ensenhament obligatòri deu gascon com a lenga universau de cultura , arriscatz pas de m'aver com a president.


Valora aquest comentari:   votar positiu 4   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

5 -10 -20 -tots
1




Comenta

Lo comentari es estat mandat corrèctament

  Previsualiza

La direccion del Jornalet a lo drech de publicar pas aqueles comentaris que respècten pas las nòrmas basicas d'educacion, civisme e dialòg.
publicitat
BANER 3 teveoc

Perfil

Joan-Marc Leclercq

Joan-Marc Leclercq logo rss

Musician de profession, autor d’un líber de conversacion suu gascon, d'un roman istoric "Ucraïna", d'un diccionari de rimas e de duas pèças de teatre.

mai d'informacions

contactar l'autor

Categorias

Las mai...


Mai d'articles

Archius




Etiquetas

D'autres articles


Jornalet, gaseta occitana d'informacions