CAPÇALERA: HISTÒRIA DE LA CUINA CATALANA I OCCITANA
CAPÇALERA2: FAI-TE SOCI

Jornalet, gaseta occitana d'informacions

Divendres, 6 de decembre

Domergue Sumien · Questions de lenga occitana

Diluns, 12.1.2015 03h00

La pronóncia de l’-m finala


Comentaris 14 comentaris    
Dolent Fluix Bo Molt bo Fabulós (4 vòtes)
carregant En cargament


L’-m en fin de mot se prononciava [m] en occitan medieval. En occitan modèrne, a pres de pronóncias variablas segon los dialèctes. Los professors d’occitan las coneisson pas totjorn en detalh e es util de las sintetizar.
 
 
Dins l’estandard general
 
En occitan estandard general (e dins la màger part del dialècte lengadocian), gaireben totas las -m finalas se pronóncian [n]:
 

lo perfum [n]
lo fum [n]
lo volum [n]
l’astronòm [n]
lo modèm [n]
l’ipopotam [n]
maritim [n]
 
Aquesta pronóncia [n] s’aplica tanben als vèrbs de la 1a persona del plural:
 
parlam [n]
finissèm [n]
batèm [n]
 
Lo grop ‑lm en fin de mot se pronóncia [n]:
 
Ansèlm [anˈsɛn]
lo napalm [naˈpan]
 
Lo grop -rm en fin de mot se pronóncia [r]:
 
un vèrm [ˈbɛr] (o un vèrme [ˈbɛrme])
 
 
En sud-lengadocian
 
En sud-lengadocian (vèrs Tolosa, Carcassona, Narbona e mai al sud), l’-m finala se pronóncia [m] en general:
 
lo perfum [m]
lo fum [m]
lo volum [m]
l’astronòm [m]
lo modèm [m]
l’ipopotam [m]
maritim [m]
 
Mas l’-m finala se pronóncia [n] dins los vèrbs a la 1a persona del plural:
 
parlam [n]
finissèm [n]
batèm [n]
 
Lo grop ‑lm, en fin de mot, se pronóncia [m]:
 
Ansèlm [ansˈsɛm]
lo napalm [naˈpam]
 
Lo grop final -rm se pronóncia [r]:
 
un vèrm [ˈbɛr] (o un vèrme [ˈbɛrme])
 
 
En vivaroalpenc
 
En vivaroalpenc, se prenèm per basa los parlars foneticament conservators del còr dels Alps, trobam una règla un pauc similara a la del sud-lengadocian.
 
L’-m finala se pronóncia [m] en general:
 
lo perfum [m]
lo fum [m]
lo volum [m]
l’astronòm [m]
lo modèm [m]
l’ipopotam [m]
maritim [m]
 
Per contra l’-m finala se pronóncia [ⁿ] (amb una seminasalizacion de la vocala precedenta) dins los vèrbs a la 1a persona del plural:
 
parlam [ⁿ]
finissèm [ⁿ]
batèm [ⁿ]
 
Lo grop ‑lm, en fin de mot, se pòt prononciar [lm]:
 
Ansèlm [aⁿˈsɛlm]
lo napalm [naˈpalm]
 
Lo grop final -rm se pòt prononciar [rm]:
 
un vèrm [ˈvɛrm] (o un vèrme [ˈvɛrme])
 
Cal precisar que lo vivaroalpenc de l’oèst (vèrs Droma, Vivarés e Velai) tend a s’alinhar sus las pronóncias auvernhatas e provençalas, que presenti çai jos.
 
 
En gascon
 
Lo gascon tend a prononciar totas las -m finalas amb lo son [m]:
 
lo perhum [m]
lo hum [m]
lo volum [m]
l’astronòm [m]
lo modèm [m]
l’ipopotam [m]
maritim [m]
 
Tanben quand se tracta dels vèrbs a la 1a persona del plural, cal ben articular lo son [m] en gascon:
 
parlam [m]
finissèm [m] (finim) [m]
batèm [m] (batem) [m]
 
 
Lo grop ‑lm, en fin de mot, se pronóncia [m]:
 
Ansèlm [anˈsɛm]
lo napalm [naˈpam]
 
Lo grop final -rm se pòt prononciar [rm] coma en vivaroalpenc, o [r] eventualament:
 
un vèrm [ˈbɛrm, ˈbɛr] (o un vèrme [ˈbɛrme])
 
 
En lemosin, auvernhat, provençal e niçard
 
Los autres dialèctes —lemosin, auvernhat, provençal e provençal niçard— tendon a realizar totas las -m finalas amb lo son [ⁿ] (seminasalizacion de la vocala precedenta):
 
lo perfum [ⁿ]
lo fum [ⁿ]
lo volum [ⁿ]
l’astronòm [ⁿ]
lo modèm [ⁿ]
l’ipopotam [ⁿ]
maritim [ⁿ]
 
Aquel son [ⁿ] s’aplica tanben als vèrbs de la 1a persona del plural:
 
parlam [ⁿ]
finissèm [ⁿ]
batèm [ⁿ]
 
Lo grop ‑lm, en fin de mot, se pronóncia tanben [ⁿ]:
 
Ansèlm [lm. au. aⁿˈseⁿ, pr. ni. aⁿˈsɛⁿ]
lo napalm [naˈpaⁿ]
 
Lo grop final -rm se pronóncia [r] o [ʀ] dins aqueles dialèctes, levat en niçard ont se pronóncia [ʀp]:
 
un vèrm [lm. au. ˈver, pr. ˈvɛʀ, ni. ˈvɛʀp] (o un vèrme [lm. ˈverme, au. ˈvermə, pr. ni. ˈvɛrme])
 
* * *
 
De segur, es possible de trobar un fum de nuanças e de variacions pus localas. Notarem que los dialèctes pus conservators, sus aqueste tèma, son ben lo vivaroalpenc e lo gascon.



publicitat
BANER1-2-3: DGPL DICTADES



Comentaris

17 de genièr 00.10h

#8 #9 Som plan d'acòrd que i a pas d'oposicion fonologica entre las diferentas consonantas nasalas en posicion de còda sillabica en lemosin, mas l'allofòn de las nasalas finalas que se realiza mai correntament davant una pausa en lemosin (quitament en Peiregòrd) es puslèu [m] que non pas [n] o [ŋ] –a part la seminasalizacion de la vocala (qu'es pas tanpauc tan generalizada en Peiregòrd coma en Lemosin).


Valora aquest comentari:   votar positiu 3   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

13 de genièr 09.36h

#12 Solament en vivaroalpenc se pòt prononciar facilament [naˈpalm].


Valora aquest comentari:   votar positiu 0   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

13 de genièr 09.10h

Perdon, la mia question qu'ei se ne's poderé pas díser que la prononciacion ei /'napalm/ ?


Valora aquest comentari:   votar positiu 0   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

13 de genièr 08.53h

Ne i a pas manièra de prononciar "napalm", mot emprontat a l'american, com en anglés?


Valora aquest comentari:   votar positiu 0   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

12 de genièr 23.12h

#9 I quote : "la pronóncia de tipe [ã̃ᵐ] es possibla dins una partida del lemosin, mas pas dins tot lo lemosin"
voles dire : "dins la mai granda/bela partida dau Lemosin, e centrala en mai"

Ten, una de las caracteristicas de l'accent francés daus Lemosins es la barradura de la gola en fin d'enonçat 'chabat per una nasala : Je vais me promener sur le chemin [m], passe-moi le pain [m] (tot coma los mai meridionaus farian [ŋ]).


Valora aquest comentari:   votar positiu 2   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

12 de genièr 22.51h

#3 #8 En lemosin, i a pas de distincion fonologica entre "-m" finala e "-n" finala (se "-n" es prononciada). La realizacion en lemosin es aquela d'una seminasalizacion de la vocala precedenta, çò qu'ai dich fòrça clarament dins l'article. Segon l'Associacion Fonetica Internacionala, la seminazalizacion lemosina se pòt notar [aⁿ] en notacion larga (coma dins aqueste article), o ben [ãⁿ, ã̃ᵐ, ãᵑ...] (etc.) en notacion estrecha e segon l'environament fonic. En finala absoluda, ... Legir la seguida


Valora aquest comentari:   votar positiu 4   votar negatiu 2
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

12 de genièr 22.08h

En linguistica descriptiva, se pòden constatar las realizacions seguentas en lemosin en fin d'enonçat o avant una pausa bassetz lonja :

lo perfum [pɛrfy~m] (lo tilda vai sus [y] segur e [m] finau deuriá èsser en "superscript")
lo fum [fy~m] (mesma remarca)
lo rasim [razi~m] (idem)
rampalm [rãmpãm] (idem per [m] en "superscript")

Au mitan d'un enonçat, la realizacion de la nasala depend dau punt d'articulacion de la consonanta que seg, la nasalizacion pòt tanben èsser totala notadame... Legir la seguida


Valora aquest comentari:   votar positiu 4   votar negatiu 2
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

12 de genièr 20.09h

Pel mieu canton, se pronóncian francament coma en gascon, o coma en catalan


Valora aquest comentari:   votar positiu 6   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

12 de genièr 15.07h

En gascon, de còps qu' i a, lo grop mps en posicion finala sona com l'm, per exemple: tostemps se pronóncia tostém.


Valora aquest comentari:   votar positiu 1   votar negatiu 1
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

12 de genièr 13.32h

#4 Sorças ?


Valora aquest comentari:   votar positiu 0   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

5 -10 -20 -tots
1
-
2 >




Comenta

Lo comentari es estat mandat corrèctament

  Previsualiza

La direccion del Jornalet a lo drech de publicar pas aqueles comentaris que respècten pas las nòrmas basicas d'educacion, civisme e dialòg.
publicitat
BANER1-2-3: DGPL DICTADES

Perfil

Categorias

Las mai...

Mai d'articles

Archius




Etiquetas

D'autres articles


Jornalet, gaseta occitana d'informacions