CAPÇALERA: CONGRÉS AMIC
CAPÇALERA2: FAI-TE SOCI

Jornalet, gaseta occitana d'informacions

Dimars, 22 d'octòbre

Domergue Sumien · Questions de lenga occitana

Diluns, 8.2.2016 03h00

Reforma de l’ortografia: quin interès?


Comentaris 8 comentaris    
Dolent Fluix Bo Molt bo Fabulós (8 vòtes)
carregant En cargament


La reforma en francés
 
L’actualitat francesa ven de bolhir pr’amor qu’anóncian que, per la rintrada escolara de 2016, lei manuaus escolars en francés aplicaràn totei la reforma de l’ortografia francesa.
 
Aquela reforma es pas novèla. Es ja adoptada dempuei 1990. Èra gaire aplicada fins ara e es totjorn restada facultativa. Per tant, es pas realament una “reforma” de l’ortografia, es puslèu una tolerància per de formas escrichas simplificadas dins una lista limitada de mots. Per exemple, oignon “ceba”, amb una i muda, se pòt escriure facultativament ognon. Autre exemple, l’accent circonflèxe se pòt levar sus lei letras î e û dins certanei mots; ansin maître “mèstre” pòt passar facultativament a maitre.
 
Aquela reforma de l’ortografia francesa pòrta de modificacions fòrça leugieras, sovent imperceptiblas. Ça que la, manten un grand nombre de dificultats. En francés vos cau contunhar d’escriure soixante, vingt, femme e la reforma vos autoriza pas d’escriure soissante, vint, fame en acòrdi amb la pronóncia. Vos cau gardar la majoritat deis ‑x dau plurau en luòc de lei remplaçar per una ‑s: devètz escriure les chevaux en luòc de les chevaus.
 
Certanei règlas de simplificacion son pas de simplificacions vertadieras car contenon d’excepcions subtilas qu’es quasi impossible de lei retenir. Per exemple, la supression de l’accent circonflèxe sus lei letras î e û se pòt pas aplicar dins totei lei mots. Podètz passar de maître a maitre. Mai devètz contunhar d’escriure l’accent dins una lista d’excepcions coma nous fûmes e avètz pas drech de passar a nous fumes.
 
L’ortografia dau francés rèsta donc una dei pus complicadas e dei pus absurdas dau Mond, maugrat la reforma. Per dire la vertat, aquela reforma es fòrça mau concebuda. Aquò explica la dificultat de l’aplicar.
 
Lo debat public sus aquela reforma es fòrça viu e irracionau. Fòrça usatgiers s’escandalizan e creson que la lenga francesa seriá en perilh. Es una cresença non fondada. Ai ja explicat dins d’articles precedents que lo francés es en excellenta santat e qu’a pas de besonh d’èsser “defendut”.
 
Dins la pus granda partida d’Occitània, siam obligats de suportar aqueu debat absurde sus l’ortografia absurda dau francés... mentre que lo francés es pas manco la nòstra lenga legitima.
 
Desiri a la lenga francesa, sincèrament, una evolucion vèrs mai de racionalitat, vèrs una ortografia pus facila, pus coerenta e pus accessibla a seis usatgiers. Que lo francés adòpte enfin lei consonantas simplas generalizadas (bonne > bone), lei pluraus regulars generalizats (les chevaux > les chevaus), de règlas d’acòrdi pus facilas, etc. Desiri que leis escolans formats en lenga francesa cèssen d’èsser terrorizats per una ortografia atròça. Desiri que leis adultes francofòns cèssen d’aver la paur de la “fauta” d’ortografia, qu’es un factor de marginalizacion sociala.
 
O desiri pas solament per lei populacions francesas (que son de populacions qu’aimi sincèrament). O desiri tanben per nosautres, leis occitans (que siam pas francés), car siam obligats de comunicar en francés e d’utilizar aquela orror d’ortografia francesa.
 
Espèri que l’occitan retròbe dins lo futur sa plaça de primiera lenga de comunicacion. Mai ara per ara, leis occitans avèm drech d’analisar lo foncionament dau francés dins nòstra societat occitana.
 
 
La reforma en occitan
 
Ara passem a nòstra lenga d’òc. I a de personas que prepausan de reformar l’ortografia occitana.
 
Se vòlon simplificar de detalhs menors sens destabilizar l’aspècte generau, pensi que se’n pòt discutir. Lo Conseu de la Lenga Occitana (CLO), qu’es la sola autoritat seriosa en ortografia, a ben declarat sa fidelitat a l’òbra generala de Loís Alibèrt e, a l’encòp, a modificat quauqueis aspèctes menors de l’ortografia per lei rendre pus confòrmes a la logica generala vouguda per Alibèrt. Per exemple, una anciana grafia d’Alibèrt coma païs*, lo CLO l’a convertida en país per respectar las règlas d’accentuacion dau quite Alibèrt...
 
Per còntra, m’opausi ai personas que vòlon reformar l’ortografia occitana de maniera radicala. Vòlon far passar tant de cambiaments que ven impossible de garentir una continuitat dins la lectura e l’ensenhament de la lenga. Lei partisans dei reformas radicalas se creson autorizats a aplicar sei pròpriei reformas e a lei difusar dins l’espaci public: aquò fa que i a pus d’ortografia realament accessibla. Leis usatgiers son perduts entre de molons de grafias contradictòrias. Es un signe d’anomalia, de feblesa e de subordinacion.
 
Comparatz.
 

— Se difusatz d’errors d’ortografia en occitan, riscatz quasi ren, una granda partida deis usatgiers de l’occitan restaràn amòrfs e vos laissaràn escriure de maniera incorrècta. L’occitan es feble e a perdut la pression sociala que permet de garentir una ortografia establa.
 
— Au contrari, se difusatz de reformas sauvatjas còntra l’ortografia dau francés, riscatz una estigmatizacion immediata, leis usatgiers vos acusaràn d’èsser en defòra deis usatges sociaus acceptables. Tendretz pas lòngtemps dins vòstra dissidéncia e vos rambaretz lèu-lèu a l’ortografia oficiala. Lo francés es fòrt e manten una pression sociala eficaça que garentís una ortografia establa.
 
 
Trobem lei prioritats
 
Un grand progrès seriá que la nòrma de l’occitan foguèsse respectada e difusada. Ja que tenèm una ortografia relativament facila e coerenta, i a pas de rason de la respectar pas. L’estabilitat farà de l’occitan una lenga de comunicacion difusabla, reproductibla e ensenhabla.
 
Lo francés a una ortografia espaventosa, plena de contradiccions. Leis occitans devèm pas pèrdre tròp de temps dins lei debats sus l’ortografia francesa. Aquela se simplificarà, cresi, solament se i a una revolucion que càmbie l’òrdre sociau e politic en França.

Nòstre objectiu principau deuriá èsser l’usatge de l’occitan. Dau mai comunicarem en occitan, dau mens comunicarem en francés e dau mens se preocuparem de far de “fautas” en francés.







publicitat
BANER1-2-3: DGPL TRADUCTOR



Comentaris

9 de mai 09.56h

Un liam fèrme interessant que sèi tot plen d'acòrd :
https://www.youtube.com/watch?v=nJ-3WWqm9V8


Valora aquest comentari:   votar positiu 0   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

22 de febrièr 22.07h

Ieu, èri ben content d'escriure en francés de mots coma "maître", que l'accent m'ajudava per presentar la parentèla entre lei lengas latinas... Nòstra ministra vòu escriure "maitre" e dins lo meteis temps, dins sa (?) refòrma dau collègi, recomanda de s'apielar sobre lei ligams entre lei lengas.
Moralitat: a pas legit la refòrma de l'ortografia, e a pas legit aquela dau collègi...
E que dire dei jornalistas, que te vènon anonciar que lo PH dispareisse en francés, quora es recomandat... Legir la seguida


Valora aquest comentari:   votar positiu 2   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

12 de febrièr 21.35h

Una ortografia pus fonetica per escriure lo francés seriá pus coma lo creòl car los creòls franceses son escrichs de manièra pus fonetica (ça que la segon lo modèl ortografic francés). Lo francés ancian èra pus semblant a lo occitan ancian mai n’a tengut desvolopaments fòrça diferents. De còps sa escriptura se sembla pus como la prononciacion anciana.


Valora aquest comentari:   votar positiu 2   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

11 de febrièr 13.57h

L'ortografa del francés es òrre. Tot lo monde ba reconeisson, quitament los qu'an fargat aquela refòrma. Alara per qué la far mai complèxe ambe aquesta quita refòrma? De còps, nos caldria plan demandar si reformar es pas lo sol mejan d'existir per d'unas personas qu'an de "responsabilitats"...

Quora s'ensenha una lenga o dins una lenga, la nòstra tòca es de far passar un messatge. A l'ora d'ara, lo messatge es sovent flos ambe l'ortografe que los pichons veson pertot en defòra, alara... Legir la seguida


Valora aquest comentari:   votar positiu 3   votar negatiu 1
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

8 de febrièr 19.20h

L'ortografia francés a pas ges de sen : es pas qu'un objècte d'estatut sociau : una puta d'embolh sens cap ni coeta que te cau faire lo cuou per lo conquerir per poder t'anauçar au dessús de la populassa... Siam una societat que ne petam de l'elitisme. Un parelh d'explicas pro lindas ( en francilhòt ) dins aquesta vidèo https://www.youtube.com/watch?v=XNZoLrTV7ac


Valora aquest comentari:   votar positiu 8   votar negatiu 1
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

8 de febrièr 15.43h

Se lo francés reformèsse sa ortografia se semblariá pus coma un creòl. Donc i a plan de paur.


Valora aquest comentari:   votar positiu 5   votar negatiu 1
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

8 de febrièr 14.18h

Tant coma l'occitan, lo francés es Ma lenga, me'n servissi cada jorn, la parli e l'escrivi cada jorn. Ensaji de l'escriure del milhor biais possible sens far de decas e ai pas l'impression de perdre mon temps quand o fau.


Valora aquest comentari:   votar positiu 4   votar negatiu 1
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

8 de febrièr 10.14h

El francés en el decurs del temps esdevé alambinat. No entenc gaire com els mots terminats en -el van passar a -eau

Exemples

Ajoster (francès antic) Ajouter
Batel (francès antic) Bateau
Bosc (francès antic) Bois
Burre (francès antic) Beurre
Cadène (francès antic) Chaîne
Chacun (francès antic) Chaque
Col (francès antic) Cou
Corbel (francès antic) Corbeau
Cors (francès antic) Corps
Fardel (francès antic) Fardeau
Folc (francès antic) Troupeau
Forest (francès antic) Forêt
Gaire ... Legir la seguida


Valora aquest comentari:   votar positiu 10   votar negatiu 5
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

5 -10 -20 -tots
1




Comenta

Lo comentari es estat mandat corrèctament

  Previsualiza

La direccion del Jornalet a lo drech de publicar pas aqueles comentaris que respècten pas las nòrmas basicas d'educacion, civisme e dialòg.
publicitat
BANER1-2-3: DGPL AN LAFONT

Perfil

Categorias

Mai d'articles

Archius




Etiquetas

D'autres articles


Jornalet, gaseta occitana d'informacions