CAPÇALERA: publicitat jornalet
CAPÇALERA2: FAI-TE SOCI

Jornalet, gaseta occitana d'informacions

Diluns, 23 de setembre

Domergue Sumien · Questions de lenga occitana

Diluns, 4.6.2012 03h00

Utilizem la lenga pertot, sempre, per totei lei foncions


Comentaris 10 comentaris    
Dolent Fluix Bo Molt bo Fabulós (15 vòtes)
carregant En cargament


Un aspècte de la subordinacion lingüistica es que la lenga dominada —l’occitan— a de foncions limitadas de comunicacion mentre que la lenga dominanta —francés, italian o espanhòu— ocupa totei lei foncions essencialas e, en particular, lei foncions utilitàrias, tecnicas e prestigiosas. En sociolingüistica, aqueu fenomèn s’apèla la distribucion foncionala.
 
La distribucion foncionala es un problèma que se pausa sustot entre doas lengas concurrentas qu’an d’estatuts inegaus. (Precisi qu’es pas fòrça important de se demandar se i a una distribucion foncionala entre doas varietats d’occitan coma, per exemple, l’occitan estandard e l’occitan locau; insistir tròp sus una concurréncia intraoccitana, aquò equivau a minimizar lo conflicte mila còps pus dramatic que i a entre l’occitan e la lenga dominanta.) Prengam d’exemples concrets.
 
Pron de manifestacions culturalas occitanistas donan totei lei detalhs tecnics exclusivament en lenga dominanta: la data, l’ora, lo luòc, la mapa d’accès, lo programa, etc. Agachatz ben leis afichas o lei sits web de l’Estivada de Rodés, dau Carnaval Biarnés, de Total Festum... Un molon d’informacions leis escrivon solament en francés, son indisponiblas en occitan. En comparason, lei programas de l’Universitat Occitana d’Estiu e de la Santa Estela dau Felibritge s’afichan ben en occitan...
 
Un molon de sits web occitanistas s’exprimisson dins totei lei lengas imaginablas, mai pas en occitan. Quand vòli comandar una polida bandiera o un flame pegasolet sus lo subrebèu sit de Macarèl, lo francés es obligatòri... Lo sit web de l’extraordinària associacion Chambra d’Òc dona la màger part deis informacions exclusivament en italian... L’editor Pagès publica de libres remarcables en occitan mai lei pòdi comandar solament en catalan, en espanhòu e en anglés...
 
Dins lei convèrsas en occitan, pòt arribar de passar d’un còp a la lenga dominanta. Sovent es un comportament inconscient que s’apèla l’alternància de còde (code switching) e cau pas estigmatizar una persona que fa aquò. Ça que la, leis occitanistas conscients, elei, pòdon assajar de tot dire en occitan, pus sistematicament.
 
Dins certanei libres de literatura occitana, se pòt legir en occitan solament l’òbra literària contenguda dins lei paginas interioras. E trobam en lenga dominanta totei leis autreis informacions: lo prètz dau libre, lo luòc e l’an d’edicion, lo copyright, la publicitat sus la colleccion, lo prefaci eventuau d’un especialista de la literatura, leis explicas en quart de cobèrta. De còps que i a, lo títol e lo nom de l’autor, sus la cobèrta exteriora, son exclusivament en lenga dominanta...
 
Sus certanei discs, CDs o DVDs de musica occitana, l’occitan se limita ai títols dei cançons e ai paraulas. Certaneis artistas creson necessari d’equilibrar sei cançons entre l’occitan e lo francés, coma se lo francés risquèsse de mancar de plaça! D’excellents musicians coma Massilia Sound System o Luc Aussibal ne son d’exemples tipics... E totei leis indicas tecnicas son en lenga dominanta: leis informacions legalas, l’adreiça dau labèl, lei crèdits sus la composicion, lei noms dei membres dau grop...
 
Leis estils –musicaus e literaris– tanben an patit la distribucion foncionala. Dins leis ans 70, 80 o 90, encara i aviá d’occitanistas vistacorta que vos disián que lo rock es incompatible amb la cultura d’òc. Aquela opinion revertava una alienacion terribla, èra una interdiccion absurda de diversificacion estilistica. Nòstra lenga d’òc es pron creativa per aclimatar totei leis estils artistics dau Mond. Dempuei leis ans 90 e 2000, per astre, avèm progressat. Desenant, es de mai en mai normau de far de musica occitana tant en rap, en reggae o en jazz coma en cançon intimista, en borrèa o en farandola. La literatura occitana se desvolopa dins la sciéncia-ficcion o lo romanç policier e se limita pas ai cronicas ruralas de ma grand la bòrnia. Nos manca encara un pauc d’audàcia pasmens... Cresi ben que cau inventar un R’n’B e una house music en occitan —mai benlèu ja existisson?—. La tècno o l’elèctro rèstan embrionàrias en lenga nòstra. L’heavy metal en occitan sorgís ara de maniera espectaclosa —grand gaug!— mai deu afortir son assegurança... Nòstra remirabla literatura d’òc, benlèu, deuriá explorar mai lo surrealisme, la fantasiá eroïca o la poesia de performança... Artistas, apoderatz-vos-en!
 
Un autre còp, vos parlarai de la distribucion foncionala dins lei noms pròpris.



publicitat
BANER1-2-3: DGPL DICTADES



Comentaris

26 d'agost 19.08h

Un pauc de solèu (ò de frescor...) dins aquesta reflexion...
Uèi, au Vau, se batejava... Aièr, lo pairin m'es vengut trobar, que l'ajudèssi per revirar en provençau lo tèxte qu'èra encargat de legir a la glèisa. Una sospresa per lo curat, qu'èra pas avisat (sabi pas coma aurà pres aquesta sospresa!).
Me dirètz qu'es pas grand causa, mai un pauc d'occitan dins la vida de cada jorn, aquò fa totplen per l'occitan.


Valora aquest comentari:   votar positiu 1   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

18 de julh 19.11h

Òc, es a partir de 2010 que l'arma d'estivada comencèt de cambiar vertadierament per passar de l'occitan cap a l'occitanisme. Dempuèi 2011, l'aficha d'Estivada es en occitan, amb sonque 'na mencion en lenga estrangièra : Free Shows. Per parlar a mai de mond, vesiam pas perque revirar en francès "espectacles a gratis" e donc, avèm fach la revirada en inglès.
Aprèp, seria malaisit per nosautres de far tot lo programa 100 % occitan : se volèm parlar a la societat occitana tota e ensajar d... Legir la seguida


Valora aquest comentari:   votar positiu 1   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

17 de julh 01.00h

#7 Leis afichas ancianas de l'Estivada sovent donavan leis informacions en privilegiant tròp lo francés, coma dins l'edicion de 2010:
http://www.sudplanete.net/_uploads/images/evenements/estivada.jpg.
Ara, es verai que i a un progrès important de l'informacion en occitan dins l'edicion de 2012 e vos en feliciti:
http://estivada-rodez.org/wp-content/uploads/Affiche.png.
Coralament.


Valora aquest comentari:   votar positiu 4   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

17 de julh 00.09h

Car Domergue,

Per estre d'accòrdi amb l'eime d'aquel article, reagissi sur aquel tròç que m'estoni : "Agachatz ben leis afichas o lei sits web de l’Estivada de Rodés, dau Carnaval Biarnés, de Total Festum... Un molon d’informacions leis escrivon solament en francés, son indisponiblas en occitan. En comparason, lei programas de l’Universitat Occitana d’Estiu e de la Santa Estela dau Felibritge s’afichan ben en occitan...". Aquò n'es pas la vertat : las afichas d'estivada son 1... Legir la seguida


Valora aquest comentari:   votar positiu 2   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

6 de junh 14.05h

#5 @ Andriu Bianchi — As completament rason. Tu e Maurici Romieu donatz un excellent exemple en editant d'òbras pedagogicas en lenga occitana.


Valora aquest comentari:   votar positiu 2   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

6 de junh 00.40h

Qu'aimerí de senhalar totun que, damb lo Maurici Romieu, am publicat dos libes en bilingue e que la Gramatica de l'occitan gascon contemporanèu es ecricha en occitan… Aquò que ns'a valut los escarnis de mantuns que n'acceptan que de non-bearnés poscan escríver ua gramatica sus l'occitan gascon ; ac avossen escriuta en francés, lo problèma que seré estat diferent benlèu…
Que ne'n profieiti ende senhalar que un Diccionari d'expressions e locucions occitanas (mai de 6000) comentadas... Legir la seguida


Valora aquest comentari:   votar positiu 4   votar negatiu 1
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

5 de junh 13.38h

Bon article, Domergue!

Tanben me soi estonat del gra de subordinacion de l'occitan a l'Aran en relacion amb l'espanhòl e lo catalan. Malaüradament l'occitan s'emplega pauc per carrièira.

Mas lo pièg es que la màger part dels occitanistas (tanben dins lo mitan universitari) an interiorizat l'autoòdi e sovint an de blocatges per parlar un occitan espontanèu per carrièira.

Tanben cal veire qu'i a d'ensenhaires d'occitan que fan lors corses en francés perque an paur que lors escolans... Legir la seguida


Valora aquest comentari:   votar positiu 3   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

4 de junh 20.32h

Dens lo sector de l'edicion, en mei de çò de dit per Domergue e qui ei hèra grèu, que cau tanben senhalar que l'emplec de l'occitan e's limita quasi a la literatura. Los libes *sus* la literatura e l'istòria occitana que son *tostemps* en francés e qu'ei hèra de dòu har. Un libe com aqueste - http://www.ideco-dif.com/detail.php?article_id=9782859104962 - qu'ei ua excepcion. Sus aqueste punt, qu'ei... Legir la seguida


Valora aquest comentari:   votar positiu 3   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

4 de junh 20.16h

Espiatz los bascos, quen sui en autò, sovent que capti ràdiòs bascas, e qu'entènetz de tot;.. e hòrt de maishant, dance e Rn'b en basco. Mèrde, (qu'es lo mon avís !) e aquò qu'es bròi, que vòu díser que le soa culture e's minja tot çò d'actuau, deu mélhe, au sordesh. Aquò, qu'es ua cultura vitèca !
Hòrt un bon article !


Valora aquest comentari:   votar positiu 6   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

4 de junh 10.52h

Excellent article, Domergue, coma de costuma : tot es dich !


Valora aquest comentari:   votar positiu 7   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

5 -10 -20 -tots
1




Comenta

Lo comentari es estat mandat corrèctament

  Previsualiza

La direccion del Jornalet a lo drech de publicar pas aqueles comentaris que respècten pas las nòrmas basicas d'educacion, civisme e dialòg.
publicitat
BANER1-2-3: DGPL AN LAFONT

Perfil

Categorias

Mai d'articles

Archius




Etiquetas

D'autres articles


Jornalet, gaseta occitana d'informacions