CAPÇALERA: HISTÒRIA DE LA CUINA CATALANA I OCCITANA
CAPÇALERA2: FAI-TE SOCI

Jornalet, gaseta occitana d'informacions

Dimenge, 17 de novembre

Natàlia Casaucau

Dimècres, 10.9.2014 03h00

OGM dab plaser!


Comentaris 14 comentaris    
Dolent Fluix Bo Molt bo Fabulós (10 vòtes)
carregant En cargament


Hesta deus bueus gras, Vasats, 2012
© Jacme31




Etiquetas
bearnés, casaucau, gascon, gascon estandard, larg, largbearnés

Passèri dens l’estiu una jornada de rescontre pedagogica professionau dab joens regents e regentas d’Aquitània. Cadun portava sos espers, son vam, sa valença e son enveja de víver generosa per lor navèth mestièr: en-se-nhar!
 
Nat problema per aquò: la formacion qu’a format, la formacion qu’a ensenhat, la formacion qu’a “formatat”! Qu’an tots lo diplòma que fau e los vaquí parats per lor navèth avenidor. Mès, quan ès un regent bilingua, te fau, de mei, har passar la lenga nòsta. M’apercevoi que los joens professors d’occitan de Gironda ne parlavan pas sonque en bearnés e ensenhavan en bearnés. Pausèri lavetz la question de la causida dialectau deu gascon dens l’ensanhament bilingüe: silenci e evidença! N’i a pas sonqu’un parlar gascon: lo bearnés, de la punta deu Medòc a la plana de Bedós!
 
Perseguèri mon idèia per ensajar de compréner: la produccion pedagogica suu territòri aquitan gascon ne perpausa pas sonque libes, gramatica e lexics en bearnés! Quan ensenham en Gironda, aquò ne passa pas auprès deus parents e de las familhas.
 
Perqué aquesta causida lingüistica que rauba aus autes parçans gascons lo dreit a la diferencia? Perqué una uniformizacion arbitrària? Perqué, sols, los bearnés decidèren que lor parlar especific sii la nòrma gascona? Perqué impausa, fin finala shens ic díser vertadèirament, aus vasadés, aus medoquins, una lenga escriuta on se reconeishen pas? Perqué lo centre pedagogic occitan (CAPOC) pagat per la Region Aquitània es replegat en Bearn e n’a pas una tòca regionau dab professors aquitans per pensar los libes escolars?
 
Tant de “perqué” e de desenlusida me hèn pensar que l’uniformizacion de la lenga tant cridada —un occitan per tots—  passa  per la volontat d’una minoritat. Vertat que dens las annadas 90, dens lo Bearn, i avè urgença de documents pedagogics per las Calandretas e los cors d’occitan a l’escòla mes adara que s’apitan classas bilinguas e Calandretas de pertot, fau tornar pensar la lenga per lo gascon d’Aquitània. Dens la situacion actuau, tots los documents pedagogics son concebuts per una còla biarnesa, hòra de tota consulta daus ensenhaires e au mespretz de lor especificitat lingüistica.
 
Hòra Bearn, l’occitan es enqüera viu dens los caps! (a maugrat de çò que pareishen pensar los bearnés!). S’ic volem reviscolar dens las bocas, cadun s’i diu poder reconéisher, en  aubrir la pòrta a tots los gascons.
 
Un trabalh atau diuré largament s’apitar en ligason dab lo  tarrenc, que sii dau punt de vista linguistic com daus contenguts. Nos cau acabar dab lo replèc professionau deus especialistes.
 
Avem l’escadença que lo gascon sii pro plurau per poder soscar una lenga de bon utilizar per tots: encara fau eishivar localismes bearnés que sonque parlan los ciutadans de Pau o d’Ortés: Quin te va?  e perqué pas “ Com vas?”  
 
Serè temps de soscar un gascon mejan, e aquò ne vòu pas díser mei aisit o simplificat, mès mei respectuós de tots. Un ensag prepausat per lo Eric Astié dab escaduda dens sas òbras e qu’apèra OGM (Occitan Gascon Mejan).
 
Se “l’universau es lo locau shens las parets” lavetz ne barrim pas los uelhs e las aurelhas!



publicitat
BANER1-2-3: DGPL AN LAFONT



Comentaris

24 de setembre 01.32h

Un chic tardièr, tòrni sus l'apelacion OGM qui estó una craca dab Halip Viu, universitari paulin. Non pensavi servir de referéncia, paraula auturosa per çò qu'escrivi. A la hèita fin aquò's complèxe de hargar un lengatge mejan e de lo practicar, l'us d'un dialècte locau es hèra mei aisida e prèsta pas a consequéncia puishqu'a l'excusa d'estar "locau". Arron, après, aprèp, apuèi, tot depen de l'ambicion que cadun a per la lenga. Demorar dens lo locau, (lo bocau ?) s'obrir a una a... Legir la seguida


Valora aquest comentari:   votar positiu 0   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

15 de setembre 18.48h

#12 Mes segurament assimilatz pas tota defensa de çò de locau a un sectarisme ? Pr'amor qu'aquò saberé drin a ua melenchonejada… (Docejar ! Peguegi…)
Poiretz observar qu'emplegui en aquestes comentaris un gascon "estandard" qu'es pas lo de mon parçan "negue" : me còsta quauque esfòrç mes me da gai tanben. En tot cas ne prediqui pas e n'èi pas jamés predicat un replec parçanèr. Coneishi pas tanpauc los talhèrs sectaris dont parlatz, mes m'ahidi a vòsta experiéncia de terrenh.
... Legir la seguida


Valora aquest comentari:   votar positiu 3   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

15 de setembre 15.47h

#10 Me sembla totun que "lo desperdici irreversible " vertadèr qu'ei la mòrt completa de la lenga parlada e que's sarra ! De l'esbrigalhar un pauc mes peu compte deus darrèrs "locutors naturaus " qui ne'n parlan pas mes d'alhors ara lo lor lenga especifica, levat dens quauquas talhèrs drin sectaris deus parçans gascons, n'ajudarà pas, briga. De díser coma dens l'article aqui dessùs que "nos cau acabar dab lo replèc profesionau deus especialistas " qu'ei a mon vejaire deu medish escant... Legir la seguida


Valora aquest comentari:   votar positiu 0   votar negatiu 1
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

13 de setembre 12.14h

Deu costat optimista (entà cambiar…) : encontrèi lo mes passat un gojat que s'avè aprés lo lengadocian en 12 mes e lo gascon vasadés en 6 mes. Devisava en gascon coma s'avè pas jamés parlat nada auta lenga, de hiu, dab ua diccion perfèita. Èra d'escapsa, solide, mes cau tanben qu'aja trobat de bons mèstes.
Tant solament se s'i trobava ua puntòta d'accent exotic quan parlava, e dab encausa : èra italian.


Valora aquest comentari:   votar positiu 2   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

12 de setembre 20.36h

#6 La gramatica de Romieu & Bianchi emplega en sons explics un gascon estandard de qualitat, perfèitament compreneder per tot legedor, shens enonciatius. Tà illustrar aqueths explics, prepausa exemples de dus tipes, un "sud gascon" que correspond chic o mic a la koinè bearnesa, e un "nòrd gascon" que se sembla, per tant que'n posqui jutjar, au gascon de l'Arribèra.
Au men semblar, serà complicat de se n'aviéner sus un gascon estandard shens adméter au mensh aquestas duas varietats "nord... Legir la seguida


Valora aquest comentari:   votar positiu 4   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

10 de setembre 15.52h

un còp de mei.que seré mei constructiu de hèser las remarcas a l'autor de l'article a son adreç corrièl e non pas dens los comentaris#3


Valora aquest comentari:   votar positiu 14   votar negatiu 2
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

10 de setembre 13.30h

OSCA!


Valora aquest comentari:   votar positiu 7   votar negatiu 1
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

10 de setembre 10.59h

correccion:

ensajar : la fòrma pangirondina es assajar e sajar (fòrma vasadesa) (ALG)


Valora aquest comentari:   votar positiu 10   votar negatiu 9
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

10 de setembre 09.30h

Fa gaug de legir un nòu opinant, encara mai quand se tracta d'una opinanta. Me demandavi quina podiá èsser la plaça de la gramatica de Romieu e Bianchi (que sembla una òbra de qualitat bèla al non-gascon que soi) dins "l'occitan gascon mejan"?


Valora aquest comentari:   votar positiu 13   votar negatiu 4
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

10 de setembre 09.15h

#4 Dòna Casaucau, disètz "Serè temps de soscar un gascon mejan". Ai suggerit dins lo Jornalet e dins divèrsas publicacions scientificas una reflexion que benlèu vos interessarà: http://opinion.jornalet.com/807


Valora aquest comentari:   votar positiu 12   votar negatiu 2
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

5 -10 -20 -tots
1
-
2 >




Comenta

Lo comentari es estat mandat corrèctament

  Previsualiza

La direccion del Jornalet a lo drech de publicar pas aqueles comentaris que respècten pas las nòrmas basicas d'educacion, civisme e dialòg.
publicitat
BANER2: 468x60 Aran TV

Perfil

Natàlia Casaucau

Natàlia Casaucau logo rss

Regenta, ensenha l’occitan dens las escòlas. Guitarrista e cantaira de la companhia musicau Gric de Prat.

mai d'informacions

contactar l'autor

Mai d'articles

Archius




D'autres articles


Jornalet, gaseta occitana d'informacions