CAPÇALERA: HISTÒRIA DE LA CUINA CATALANA I OCCITANA
CAPÇALERA2: FAI-TE SOCI

Jornalet, gaseta occitana d'informacions

Divendres, 22 de novembre

Sèrgi Viaule

Divendres, 24.7.2015 03h00

Quand los notables renègan lor lenga


Comentaris 4 comentaris    
Dolent Fluix Bo Molt bo Fabulós (6 vòtes)
carregant En cargament


Es pas a vosauts, estimats legeires de Jornalet.com, que farai l’article sus l’interés del multilingüisme. Sus aquel capítol ne sabètz probablament mai que ieu. Atanben farai cort sul sicut. D’uèi, mon prepaus es puslèu de vos far part d’una iniciativa de las bonas. Un gèst que, ça que la, refusa lo fach occitan. Una accion d’elegits locals qu’ignòra conscienciosament, e doncas volontariament, la realitat sòciolingüistica catastrofica dins la quala siem. Per me resumir, una accion politica al servici de l’eradicacion completa e programada de l’occitan. Una de mai…
 
Fau una ipotèsi: se poriá plan que i aja pas que los monolingues franceses —e los occitans nacionalament alienats— per s’acontentar de la pauretat de lors competéncias luigüisticas e se complaire dins lor indigéncia intellectuala. D’alhors, seriá interessant d’aver un estudi psicanalitic sus un escapolon d’ultra-jacobins per conéisser l’origina de lor replegament identitari patologic. Es probable que lo monolingue francés, malgrat qualquas possibilitats d’aprendissatge, siá estat incapable d’aprene una autra lenga. Atanben, cunhat dins son monolingüisme, se refugís dins una identitat franchimanda exclusiva. Podem, ça qua la, avançar l’idèia que s’escupís agre sus la diversitat lingüista, es de desconfièch. Ai personalament conegut qualques cases d’aqueste calibre; De Franceses frescament arribats en Occitània que me refusavan fòrt e mòrt lo drech a ma lenga mairala qu’es tanben la de mon país, e la que serián tengut d’aprene, volguèsse s’integrar. Ai remarcat qu’aquetas personas intolerantas èran quasi sistematicament monolingas. Mentre que d’autres Franceses, eles tanben recentament arribats en çò nòstre, mas que parlan una lenga estrangièra èran mai avenent a recebre e admetre l’alteritat. Aquestes, dobèrts al dialògue e a la diversitat, ne demandant sovent mai sus sicut de la cultura occitana. Per d’unes son quitament prèste a aprene lenga nòstra.
 
Per levar mai tota ambigüitat a mon prepaus, ajusti que se l’expansionisme coma cultura politica es un mal francés que costèt a Euròpa las guèrras mondialas de 1914-1918 e de 1939-1945, es pas sonque una tara francesa. De pel monde maliciejan tanben los imperialismes Chineses, Russes, Arabes, Espanhòls, Turcs, e maites encara…
 
L’endevenéncia, mai o mens inacostumada, que vo’n vòli parlar d’uèi se debanèt en fin del mes de junh d’ongan. L’afar se passèt dins la Val de Toret, al pè de la Montanha Negra. Los elegits del SIVOM (Sindicat a vocacions Multiplas) de Solt-Voltaret, agèron la bona idèia de recampar totes los escolans del territòri qu’èran en darrièra annada del primari. Aquela accion, inedita a ma coneissença, se debanava dins l’encastre de lor preparacion al passatge en sieisena, tan val dire al collègi. Los responsables del Sivom, en collaboracion estrecha als los regents, portèron l’idèia, a priòri excellenta, d’ofrir a cadun dels mainatges un diccionari francés-anglés. Se fau qualquas resèrvas rapòrt a n’aquela demarcha es per çò qu’en Sud-Albigés los collegians pòdon tanplan causir l’espanhòl coma l’anglés per primièra lenga estrangièra. Mas un còp de mai, los notables locals semblan far de propaganda pel tot anglés. Rai, de la causida de las lengas! N’anam demòrar al gèste de l’ofrida d’un diccionari.
 
Encoratjar los jovents al plurilingüisme es essencial, e mai indispensable. Dins una Euròpa que cal contunhar de bastir, avem de multiplicar los escambis culturals e doncas multiplicar lo nombre dels poliglòts. Atanben, me regaudissi d’una tala iniciativa empusada per un organisme mai acostumat a se trachar de far levar e tractar las escobilhas que non pas d’ensenhament. Mas visiblament las competéncias dels Sivoms pòdon tanben èsser diversificadas segon los besonhs del perçan e los vòts dels elegits. La pròva!
 
Aquesta decision e sa realizacion son d’ont mai lausabla e planvengudas que totes los educators sabon que pels mainatges la transicion escolara entre primari e secondari es pauc o pro ansiogèna. Lo ajudar, per tan pauc que siá, a far lo pas; pòt pas èsser res mai que benefic per la societat occitana, en Val de Toret coma endacòm mai.
 
Çò que planhi ieu es pas tant que los diccionaris ofèrts al moment del passatge entre sicle primari e segondari sián francés-anglés, francés-alemand o francés-espanhòl. Çò que regreti es que los promotors del mutilingüisme s’i preguen pas pus lèu per formar los escolans occitans, futurs ciutadans europèus. Lor repròchi tanben de doblidar a bèl exprèssi que la primièra lenga, la lenga istorica del país, es la lenga occitana. Lenga occitana qu’es tanben la lenga lor. La que renegan.
 
Atanben prepausi als notables occitans, a totes los elegits dels Sivom, Comunitats de comunas, Conselhs municipals, despartamentals o regionals d’Occitània de far de biais per que d’ara enlà s’ofriga un diccionari occitan-francés a totes los escolans que dintran al Cors Preparatòri. D’efièch, se, coma o disiái pus naut, lo passatge del primari al segondari es psicologicament complicat pels mainatges, que dire del passatge del pre-primari al primari? Totòm sap que lo multilingüisme, mai es aboriu, e mai a d’astre d’èsser definitivament acquesit.
 
En conclusion, condamni clarament e fèrmament lo comportament del notables occitans que fan mina de far la promocion del multilingüisme en preguent totas las precaucions possiblas e imaginablas per doblidar la lenga occitana. Cossí se poriá imaginar l’aprendissatge al multilingüisme en Allemanha sens l’alemand? En Itàlia sens l’italian? E en Grècia sens lo grèc? Alavetz, es una question d’èime.
 



publicitat
BANER1-2-3: DGPL AN LAFONT



Comentaris

7 d'agost 18.42h

Lo discors :" los jovens aprendan l angles per que m es util" me fa pensar que lo tot dels occitans pendent los darres segles an apres lo frances per "far quicom dens la vida"
pas de frances pas de trabalh pas de plaça dens la societat pas de familha et totiquant
(1- l utiilarisme rend triste 2 - lo refusi )
Ende jo que fan 20 ans qu ensaji d'aprendre l angles del biais intermitant mais sostengut e arribi tot just a quauquas magras resultas en tot cas es pas a l escola que s apren
Co que ... Legir la seguida


Valora aquest comentari:   votar positiu 0   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

24 de julh 14.39h

Es pas estonant que los jòunes parlan angles. Quò fai chic; Aitau l'occitan devenguet un pates e lo frances es menaçat d'en far tertant.
Lo vielh provençau, un scientific imprenhat de rigor scientifica, disia sur un site web que parlavan mas doas lengas : lo frances e son marselhes, alaidonc que los jòunes coneissian tres o quatre lengas. Auria degun applicar sa rigor scientifica a cerchar d'ente venia son marselhes.
Avetz remarcat tanben que los scientifics parlan grec emben de mots fa... Legir la seguida


Valora aquest comentari:   votar positiu 2   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

24 de julh 10.36h

Gairebé tots els estats practiquen l'hipernacionalisme hipòcrita. és a dir titllen les nacions sense estat tostemps pejorativament com a nacionalistes i tanmateix ells representen un nacionalisme negatiu que només reconeix una llengua oficial.


Valora aquest comentari:   votar positiu 1   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

24 de julh 10.23h

Lo problèma màger es que, dens lo monde actuau ipèr-mondialisat, çò qu'es considerat coma lo pus important es l'utilitat de l'aprentissatge de tala o tala lenga. Los junes aprendràn l'òc quòra auram bastit una societat ont serà utile, pardina ! En atendent, la sola utilitat professionala de l'occitan en duhòra de l'occitanisme (notatz bien aquò), se tròba dens los mestèirs en contacte demb los vielhs, coma aduja de sonhs dens un ostau de retrèita per exemple.


Valora aquest comentari:   votar positiu 4   votar negatiu 4
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

5 -10 -20 -tots
1




Comenta

Lo comentari es estat mandat corrèctament

  Previsualiza

La direccion del Jornalet a lo drech de publicar pas aqueles comentaris que respècten pas las nòrmas basicas d'educacion, civisme e dialòg.
publicitat
BANER1-2-3: DGPL TRADUCTOR

Perfil

Sèrgi Viaule

Sèrgi Viaule logo rss

Poeta e prosator, e mai se se definís mai coma legeire que coma escrivan. Foguèt director de la revista 'Occitània' pendent 30 ans. Es ara collaborator de Lo Lugarn, la revista del Partit de la Nacion Occitana (PNO).

mai d'informacions

contactar l'autor

Mai d'articles

Archius




D'autres articles


Jornalet, gaseta occitana d'informacions