CAPÇALERA: publicitat jornalet
CAPÇALERA2: FAI-TE SOCI

Jornalet, gaseta occitana d'informacions

Divendres, 19 de julh

Vicent Marqués · La bona taula

Dimenge, 15.2.2015 03h00

Las ensaladas de legum


Comentaris 4 comentaris    
Dolent Fluix Bo Molt bo Fabulós (8 vòtes)
carregant En cargament


Als occitans, nos agradan las ensaladas de legum. Son de preparacions simplas; en fach, las ensaladas son estadas totjorn simplòtas, e comencèron de se complicar fa sonque un parelh de sègles. Mas, cal dire qu’acompanhadas d’una bona vinagreta (òli verge, vinagre de vin) son plan gostosas, bonas per totes los paladars. Son fòrça ancianas; los romans avián ja l’abitud de manjar de legum cuèch e aquò es vesedor dins una epistòla d’Oraci (sègle Ir abC):
 

Se te pòdes apiejar, coma convidat, sus un lièch d’Arquias[1],
e te descòra pas de sopar tota sòrta de legum dins una modèsta escudèla, 
t’esperarai dins mon ostal, Torquat[2], a solelh colc.
 
Beuràs un vin transvasat al temps del segond consolat de Taure[3]
demest las paluns de Minturno e lo Mont Petrino, prèp de Sinuessa[4]
 
 
En Provença e Lengadòc fan l’ensalada de césers, qu’en Provença es plat obligat del dimenge dels Rams, coma o atèsta lo provèrbi: “Son pas bòns crestians leis ostaus ont se manja ges de céser per Rampaums”. Antòni Bertier la mençona dins lo poèma Lei césers:
 
Quand avètz laborat, ben dalhat, fosegut,
Despuei soleu levant jusca a la nuech tombada,
Ò bravei pèterrós! que i a sus la taulada?
Es de césers, pas’rai, cosins dei gonflagús!
En purèia adobats, o renja(ts)’n ensalada,
Quand i a d’òli, d’alhet, a! son lei benvenguts.
Tanben, zo! ne’n curatz de plenei pairoladas:
Puei risètz: l’òm es gai, quand l’òm a ben begut.
 
Las autras doas son l’ensalada de lentilhas e la de mongetas, que son conegudas pertot. Son de plats que se pòdon far pendent tota l’annada.
 
 
Ensalada de césers
 
Ingredients: (4 racions): 300 g de césers, òli, vinagre e sal.
 
Preparacion: metrem los césers (qu’aurem meses a trempar la velha) dins una ola, los cobrirem d’aiga e los daissarem sul fuòc. Salarem e, quand arribarà al bolh, baissarem lo fuòc e o daissarem bolhir a fuòc doç. Al cap d’aperaquí doas oras d’ebullicion, quora seràn cuèches, los trairem, ne tirarem l’aiga e los vojarem dins un colador. Quand seràn un pauc refregits  (mas pas de tot en tot) los vojarem dins un ensaladièr e puèi los asagarem amb òli e qualques  gotas de vinagre.
 
Variantas regionalas
 
— Lengadòc: podèm bolhir los césers amb una ceba, un òs de cambajon e de fuèlhas de laurièr. Los podèm servir amb una ceba atalhonada en lesquetas e un chapladís de jolvert.
 
— Provença: podèm bolhir los césers amb una ceba, un parelh de carròtas, dos o tres grans d’alh, un parelh de clavèls de giròfle e una fuèlha de sàlvia. Los podèm servir amb una ceba atalhonada en lesquetas, un gran d’alh espotit, un pauc de jolvert (tanben espotit), una esposcada de muscada o un culhieret de mostarda diluida dins la vinagreta.
 
— Vivarés: I podèm apondre una tomata atalhonada o un ponhat de cebolat capolat.
 
 
Ensalada de lentilhas
 
Ingredients: (4 racions): 300 g de lentilhas, òli, vinagre e sal.
 
Preparacion: metrem las lentilhas dins un pairòl, las cobrirem d’aiga e las metrem sul fuòc. Salarem e, quand arribarà al bolh, baissarem lo fuòc e o daissarem bolhir a fuòc doç. Al cap d’aperaquí tres quarts d’ora d’ebullicion, quand seràn cuèchas, las trairem del fuòc, ne tirarem l’aiga e las vojarem dins un ensaladièr. Quand seràn pas de tot en tot refregidas, las asagarem amb d’òli e qualques gotas de vinagre e las servirem.
 
 
Variantas regionalas
 
— Auvèrnhe: las podèm servir amb de ceba atalhonada en lesquetas e de cerfuèlh chaplat.
 
— Lanas: las podèm servir amb de ceba atalhonada en lesquetas.
 
— Lengadòc: podèm apondre dins l’ola un veirat de vin blanc, una ceba, un parelh de grans d’alh e una jolvertada. Las podèm servir amb de ceba atalhonada en lesquetas (o escaluènhas), cebolat, jolvert (tot trissat) e de lardons fregits a la padena.
 
— País Niçard: las podèm bolhir amb una ceba, un parelh de carròtas, dos o tres grans d’alh, un ramelet de ferigola e qualques fuèlhas de laurièr.
 
— Peiregòrd: Las podèm bolhir amb una ceba, un parelh de carròtas, un chic de ferigola e una fuèlha de laurièr. Las podèm servir amb de ceba atalhonada en lesquetas e un chapladís d’alh e jolvert.
 
— Vivarés: i podèm ajustar un parelh d’escaluènhas picoladas,
 
 
Ensalada de mongetas
 
Ingredients (4 racions): 300 g de mongetas secas (lo doble se son frescas), òli, vinagre e sal.
 
Preparacion: metrem las mongetas (mesas a trempar abans, s’èran secas) dins una ola, las cobrirem d’aiga e las daissarem sul fuòc. Salarem e, quand arribarà al bolh, baissarem lo fuòc e o daissarem bolhir a fuòc doç. Al cap d’una ora e mièja d’ebullicion, quand las mongetas seràn cuèchas, trairem l’ola del fuòc, ne tirarem l’aiga e vojarem las mongetas dins un colador. Quand seràn un pauc refregidas (pas de tot en tot), las vojarem dins un ensaladièr, las asagarem amb un pauc d’òli e qualques gotas de vinagre e las servirem.
 
Variantas regionalas
 
— Auvèrnhe: las podèm servir amb de ceba atalhonada en lesquetas e chapladís de cerfuèlh.
 
— Lengadòc: a ròdols s’ajusta una arencada abocinada o un parelh de sardas de barrila.
 
— Camarga: i ajustan de flòcs de merluça.
 
— País Niçard: las podèm bolhir amb un parelh de cebas, de ramelets de jolvert e de fuèlhas de laurièr.
 
— Peiregòrd: Las podèm servir amb de ceba atalhonada en lesquetas, un chapladís de jolvert e un parelh de cornissons en vinagre (abocinats).
 
— Vivarés: I podèm ajustar una ceba picolada.
 
 
D’autras denominacions
 
— Ensalada de césers (o ceses): salada de ceses; ensalada de becuts, salada de becuts (luòcs de Carcin e Lengadòc)
 
— Ensalada de lentilhas: salada de lentilhas.


[1]  Arquias, nom d'un fabricant de mòbles de pauca qualitat. “Lièch d'Arquias” es donc una marca.
[2]  Eminent jurista e avocat, de la familha patrícia dels Manlii Torquati.
[3]  Titus Statilius Taurus (Tit Estatili Taure), general e politic.



publicitat
BANER1-2-3: DGPL DICTADES



Comentaris

18 d'octòbre 20.48h

significacion de "gonflagus"
Mercés


Valora aquest comentari:   votar positiu 0   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

17 de febrièr 21.58h

#2 Céser o cese=cigrons.
Bon apetís, bon profit.


Valora aquest comentari:   votar positiu 2   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

17 de febrièr 20.34h

Què és un "céser" en catalan? És l'única paraula que no entenc, i lo traductor Occitan-Català no me la sap traduir...


Valora aquest comentari:   votar positiu 1   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

15 de febrièr 11.05h

Mercés beucòp per quelas receptas de leguma que plasen tant au biais vegetalian qu'ai de minjar.


Valora aquest comentari:   votar positiu 5   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

5 -10 -20 -tots
1




Comenta

Lo comentari es estat mandat corrèctament

  Previsualiza

La direccion del Jornalet a lo drech de publicar pas aqueles comentaris que respècten pas las nòrmas basicas d'educacion, civisme e dialòg.
publicitat
BANER 3 teveoc

Perfil

Vicent Marqués · La bona taula

Vicent Marqués · La bona taula logo rss

Cosinièr e escrivan, presenta dins aquesta tribuna çò de melhor de la cosina populara occitana.

mai d'informacions

contactar l'autor

Categorias

Las mai...


Mai d'articles

Archius




Etiquetas

cosina   defarda   flaons   flausons   langosta   marqués   pan banhat  

D'autres articles


Jornalet, gaseta occitana d'informacions